Altın alırken maliyetine dikkat...

Fiziki altına yatırım yapanların vermesi gereken en önemli kararlardan biri, hangi tür altını tercih edecekleridir. Darphane ürünleri mi, gram altınlar mı, yoksa düşük işçilikli bilezikler mi?

Bu sorunun cevabı zamana ve talep koşullarına göre değişir.

Altına talebin düşük olduğu dönemlerde Darphane altınları sıfır işçilikle, hatta zaman zaman eksi işçilikle alınabilir.

Ancak talebin yükseldiği dönemlerde tablo hızla tersine döner. Darphane ürünlerindeki işçilik maliyetleri ciddi şekilde artar ve yatırımcı farkında olmadan yüksek bir maliyeti üstlenmiş olur.

Nitekim aşağıdaki tabloda da görüldüğü üzere, şu an yüksek talep döneminde olduğumuz için, Darphane ürünlerinin gram başına işçilik tutarları gram altın ve düşük işçilikli bileziklere (ikili veya üçlü burma) kıyasla yaklaşık 3 kat seviyesinde seyrediyor.

Alırken zarar etmemek için, fiyat kadar işçilik maliyetinin de bilincinde olmak gerekir.

Çünkü fiziki altında kazanç çoğu zaman alım anında başlar ya da biter.

Altın Piyasasında Büyük Dönüşüm: "Takı"dan "Yatırım"a

Son 3 yılda küresel altın arzı toplamda 15 bin ton oldu. Bunun 11 bin tonu madenlerden gelirken kalan 4 bin tonu ise hurda altın tabir ettiğimiz altınların geri dönüşümünden kaynaklandı (Hurda altın: Kuyumcuya bozdurmak için götürdüğünüz, bükülüp bir kutuya atılan o altınlar...) 

Pandemi öncesi dönemde küresel altın arzının yarısından fazlası mücevher sektörü tarafından talep edilirdi. Son 3 yılda ise talepte artık yatırımlık altınlar öne çıktı. 

Bu durum dünya genelinde olduğu gibi bizde de böyledir diye tahmin ediyorum. Kapalıçarşı'da mücevher satanlar işlerin azlığından yakınırken külçe altın ve Darphane altınları satanların önünde izdiham görüyoruz.

Altın, artık takı mücevherden ziyade yatırım için tercih edilen bir ürün...

Kaydi altın fiziki altını dövdü...

Altın fonlarının Ocak ayı getirilerine bakınca finansal okuryazarlık dersi niteliğinde harika bir tablo ortaya çıktı:

1. Fonların İçeriği Her Zaman "Altın" Değildir Altın Fonu tercih edenlerin bilmesi gereken ilk kural: Altın fonlarının içinde %99 "kıymetli maden" olan da var; %0 olan da... Evet bazı fonlar (çoğu!) altının kendisine değil, altına dayalı enstümanlara yatırım yapar. Fon sepetinizde ne taşıdığınızı iyi bilin...

2. Kaydi vs. Fiziki Getiri Farkı Artık "Altının Getirisi" derken bunu ikiye ayırmamız gerekiyor:

• Kaydi (Ekran) Altın: Ocak ayı getirisi %27.9
• Fiziki (Çarşı) Altın: Ocak ayı getirisi %19.8

Neden bu fark oluştu? Bu durumun temel sebebi, yurt içi fiyatlarında oluşan "premium" (makas) farkları. Fiziki altın ile ekran fiyatı arasındaki bağ kopmuş durumda.

Makas Korkunç Boyutta: Bugün (03.02.2026, 13:47) itibarıyla canlı örnek:

• Uluslararası Piyasada (Ekran): 1 kg altın 157.263 USD
• Kapalıçarşı'da (Fiziki): 1 kg altın 167.950 USD

Arada 10.000 Doların üzerinde bir "fiziki erişim maliyeti" (hava parası) var.

Yatırım yaparken bu makası hesaba katmayan, maça 1-0 yenik başlar.

Sürü endeksi

Berberde, markette, toplu taşımada, dost meclislerinde hep aynı fısıltı: “Gümüş uçacakmış, altın patlayacakmış…”

Finans tarihinin en acı tecrübesidir; kalabalığın "en emin" olduğu an, genelde hatanın başladığı andır. Şu an altın ve özellikle gümüşteki fiyat hareketleri, teknik ve mantıktan kopup tamamen bir "sürü psikolojisine" dönüşmüş durumda.

Birkaç uyarı (tecrübelerinizi ve görüşlerinizi ekleyebilirsiniz)

Sert Çıkan Sert Düşer: Fiyatı dik açıyla yükselen her enstrümanın yerçekimiyle imtihanı da sert olabilir. Düzeltme gelmeden tepeden giren, yıllarca terste bekleyebilir.

Kısa Vadeci Kaybeder: "Şimdi alayım, 2-3 aya satar köşeyi dönerim" diyenler altın ve gümüşte genelde kaybeder.

Borçla Yatırım Olmaz: Hele ki borçlanarak, kredi çekerek bu fiyatlardan girenlerin sonu hüsran olabilir.

Uzman Enflasyonu: Ekranlarda gördüğünüz her "Uzman" titrine inanmayın. “ Altın ve para piyasaları uzmanlarının çoğunun uzmanlığı kuyumculuktan öteye gitmez, para piyasası nedir diye sorsanız cevap veremez. Birine itibar etmeden önce araştırın: "Geçmişte ne demiş, ne olmuş?"

Hava Parası. Alırken zarar etmeyin: Fiziki altında gramda 10-15 dolar arası “fiziki altın farkı” oluşabiliyor. Fiziki altına talebin yoğun olduğu zamanlarda altın ücretine ve işçiliğe ilaveten oluşan fiyat farkları şimdilerde olduğu gibi korkunç boyutlara çıkabiliyor.  

Foto: Kapalıçarşı'da alım izdihamı, 2 Şubat 2026

 

Altın Bankacılığı Doludizgin: Büyük Artış ve Kritik Bir Uyarı...

Bankacılık sistemindeki altın varlığı, 2025 yılı itibarıyla 616 tona ulaştı. Yılın sadece son ayında 33 tonluk muazzam bir giriş gerçekleşti ki veri setimde geriye dönük baktığımda, bu, son 60 ayın en sert yükselişi.

Bu miktar artışına bir de altının değerindeki artışı eklediğimizde, altın hesaplarının ulaştığı finansal büyüklüğün çapı daha net anlaşılıyor.

Burada kritik bir uyarı yapmak şart: 'Cari açığı artırıyor' gerekçesiyle halkın altın talebine kısıtlayıcı tedbirler getirmek, bu tasarrufu yastık altına (kayıt dışına) itmekten başka işe yaramaz. Oysa asıl değerli olan, bu servetin ekonomik sistemin içinde kalmasıdır. Bu sebeple altın bankacılığı kısıtlanmayı değil, aksine ciddi anlamda teşviği hak ediyor.

130 milyar dolarlık altın rezervi...

TCMB'nin altın rezervlerindeki artış hızı yavaşladı. Bunun en büyük sebebi Banka'nın madenlerden çıkan altını alma hakkından bir süreliğine vazgeçmesi oldu. Bankalardaki altın miktarı arttıkça TCMB'ye gelen zorunlu karşılık altın miktarı da artıyor. Rezervdeki 817 ton altının parasal değeri 130 milyar dolar, toplam rezervlerin %60'ı altına tekabül ediyor. %60 sonrası artık "TCMB altın rezervlerini azaltmalı mı?" tartışılmaya başlanacak konu olacak...

Bankaların altın satışı...

Bugün Altın Kabul Sistemi, altın hesaplar vb gibi altın ürünleriyle dolu bankacılık sektöründe bir milat...

Ocak 1984, macera başlıyor...