Hindistan’dan Türkiye Finans Sektörüne Bir Altın Dersi

Hindistan’da son derece yaygın bir finansal ürün var: Altın Teminatlı Kredi.

Mantık basit; elinizdeki altını bankaya rehin veriyorsunuz, banka altının piyasa değerinin %75 ila %85’i kadar anında (1 saat içinde) size nakit kredi veriyor.

Bankalar, fiziki altın kasada durduğu için bilançolarını %100 güvence altında görüyordu.

Ancak altın fiyatları hiç olmadığı kadar sert dalgalanınca sistemin zayıf karnı ortaya çıktı:

1. Borçlu Profili: Altınını rehin verip kredi alan kişiler, diğer seçeneklerle kredi alamayan kişiler. Altın rehni son çare.
2. Teminat: Altın fiyatları geri çekilip marj kapandığında (verilen teminat, borcu kapatamaz hale geldiğine) ödeme gücü zaten olmayan bu borçlu ek teminat (margin call) veremiyor.

Sonuç: Bankalar krediyi kapatmak için fiziki altınları satmak zorunda kalıyor.

Türkiye’de yastık altı birikimleri finansal sisteme kazandıracak bu çapta esnek bir bireysel altın kredisi ürünü uygulamada yok.

Oysa kesinlikle olmalı.

Hindistan bu anlamda bizim için harika bir laboratuvar.

Hindistan’ın düştüğü 2 temel hata:

1. Kredi/Teminat Oranı: %75-85 bandı, altın gibi volatil bir emtiada çok yüksek bir risk marjıdır.

Başlangıç oranı maksimum %50 ile sınırlandırılmalıdır. (1 milyon TL’lik altına en fazla 500 bin TL kredi). Böylece piyasa düşüşlerinde banka için devasa geniş bir güvenlik tamponu oluşur.

2. Vade Tarihinde Ödemeli Yapı: Vade boyunca sadece faizin ödendiği, anaparanın en son kapatıldığı modeller borç yükünü sabit tutuyor ve fiyat düşüşlerinde teminat açığını büyütüyor. Kredi geri ödemeleri 1 ay sonra başlamalı ve mutlaka anapara + faiz (eşit taksitli) içermelidir. Borç anaparadan düştükçe, teminat açığı riski kendiliğinden erir.

https://www.ndtvprofit.com/economy/is-there-a-ticking-time-bomb-in-indias-gold-loan-portfolio-12214515

Aynı emtia, üç farklı piyasa

Türkiye’de altın fiyatları ile uluslararası fiyatlar arasındaki fark negatife dönerken, Çin’deki fiyat farkı daralmaya başladı. Hindistan’da ise fark 350–400 USD/kg bandında yatay seyrediyor.

Fiziki altına olan talebin güçlü olduğu bu üç büyük piyasadaki fiyat farkları, yatırımcıların fiziki altına yönelik talebinin yönünü ve yoğunluğunu izlemek açısından önemli göstergeler sunuyor.

Aynı emtia, üç farklı piyasa, üç farklı fiyatlama dinamiği.

Altın piyasasında yalnızca ons fiyatını değil, yerel piyasaların uluslararası fiyata göre nasıl fiyatlandığını da takip etmek gerekiyor.

Gelecek: fiziki karşılığı olan dijital altın...

 

Dünya Altın Konseyi: 

Dijital altın piyasasının değeri, genç yatırımcıların ilgisiyle, 2025 yılının başından bu yana üç katına çıkarak 55 milyar dolara ulaştı.

Dijital altının yılda yaklaşık yüzde 27 oranında büyüyerek 2031 yılına kadar 170 milyar dolara ulaşmasını bekleniyor.

Genç yatırımcılar (25-34) dijital altın konusunda yüksek farkındalığa sahip. Dijital altın Çin, Hindistan ve Endonezya'da genellikle sosyal medya uygulamaları, ödeme platformları ve bankacılık uygulamaları aracılığıyla satılıyor.

Dijital altının ölçek kazanması için dört engel:

1. Güven: Yatırımcıların çok büyük kısmı yatırım yapmadan önce platforma güvenmeyi önceliklendiriyor. Fiziksel altına dönüştürme imkanı olması çok önemli

2. Erişim: Dijital altın, super app, ödeme platformları ve bankacılık uygulamaları gibi bilinen kanallara entegre edildiğinde benimsenme oranı, bu dağıtım kanallarının bulunmadığı piyasalara kıyasla yedi kata kadar çıkabiliyor.

3. Kullanım alanı: Altının yalnızca "değer saklama aracı" olmanın ötesine geçmesi, talebi artırabilir. Getiri elde etme ve teminat olarak kullanma, ödemelerde kullanımdan daha çok öne çıkıyor.

4. Rekabetçi fiyatlama: Dijital ürünler fiziksel altın ve altın destekli ETF’lerle fiyat bakımından rekabet edebilmelidir. Düşük fiyat tek başına yatırım nedeni olmasa da rekabetçi olmayan maliyet önemli bir engel.

rapor: https://www.gold.org/goldhub/research/digital-gold-market-report

"Yatırımcılar, altının iki yıl içinde yeni bir rekor fiyata ulaşacağını öngörüyor"

Merkez Bankalarının Eylül ayındaki altın alımları Kasım 2024'ten bu yana görülen en yüksek seviyede gerçekleşti: 63 ton

Bazı fon yöneticileri altın fiyatlarının önümüzdeki 2 yıl içinde rekor seviyelere çıkabileceğini öngörüyor.

Troy Asset Management fon yöneticisi altının 12 ila 18 ay içinde yeni bir rekor seviyeye ulaşacağını öngördü: "Dolarınızı silah olarak kullanmaya başlarsanız insanların onu kullanmayı bırakmasına şaşırmayın". Madencilik şirketi Allied Gold'un başkanı "Bana kalırsa finansal bir olayın eşiğindeyiz" Standard Chartered küresel emtia araştırmaları başkanı: bazı ülkelerin ABD-İsrail-İran savaşı sonrasında para toplamaya çalışması nedeniyle bu yıl bazı merkez bankalarının altın satmasına rağmen, merkez bankalarından gelen altın talebi hala "çok güçlü" Yöneticiler, piyasaların ABD dolarına olan güvenini kaybetmesi ve alternatiflere yönelmesiyle merkez bankalarının altın alımlarının artmasını beklediklerini söylediler.

(Çarşamba günkü Financial Times'ın Değerli Metaller Sempozyumu'nda yapılan konuşmalardan...)

Pandemiden bu yana en düşük altın ithalatı...

Eylül ayındaki altın ithalatı, talep düşüklüğünün etkisi ile sadece 1.9 tonda kaldı. 2026 ilk 9 ay toplam ithalat miktarı ise 48 ton oldu (Altın ithalatına kota getirilmeden önce 2023 yılının sadece Ocak ayındaki altın ithalatı 68 ton idi!).

Pandemi döneminden bu yana 2 tonun altında ithalat sadece 8 ve 9. aylarda gördük bu sene.

Talep düşük olunca kotanın da çok çok altında miktarlarda ithalat gerçekleşiyor.

Trump Londra'nın altın merkezi konumunu güçlendiriyor...

Dünya dolardan uzaklaşırken, altınlarını ABD'de tutan ülkeler de rezervlerini bu ülkeden çekiyor.

Geçtiğimiz aylarda Hollanda, 78 tondan fazla altınını New York'tan Londra'ya taşıdı. Böylece Londra'daki altın stoku istikrarlı bir şekilde artarak 10 bin tona ulaştı.

İngiltere yaklaşık 25 yıl önce kendi altın rezervlerinin yarısını satmış olsa da dünyanın "altın merkezi" olma konumunu, Trump dönemindeki gelişmelerin de etkisiyle iyice pekiştiriyor.

Londra ve New York piyasalarının altın saklama standartları birbirinden oldukça farklı. Bu nedenle fiziki taşıma; sadece lojistik maliyeti yaratmakla kalmıyor, eritilip yeniden döküm gerektirdiği için ciddi bir rafinasyon maliyeti de doğuruyor. Ülkeler de bu yüzden altınlarını ABD'de satıp Londra'da fiziki teslim şartıyla yeniden satın alma yolunu tercih ediyor.

Buradan çıkarılacak temel ders şudur: Altın tamamen bir güven işidir. En ufak bir belirsizlik veya soru işaretinde altın, kendini derhal en güvenli başka limana atar.

YEREL ALTIN FİYATLARIYLA ULUSLARARASI ALTIN FİYATLARI ARASINDAKİ FARK