Kendiniz hesaplayın: Çeyrek mi, Gram Altın mı? Hangisi Daha Mantıklı?

Bu yazı, "çeyrek mi alsam gram altın mı alsam" ikileminde kalanların mutlaka anlaması ve arşivlemesi gereken bir rehber.

Yatırımlık fiziki altın almaya karar verdiniz ancak hangisinin daha avantajlı olduğunu bilmiyorsunuz. Çeyrek altın mı, gram altın mı sorusuna cevap bulmak için uygulayabileceğiniz en pratik hesaplama yöntemini size tarif edeyim.

Anlık olarak piyasada altın fiyatları şu şekilde:

• 1 Adet Çeyrek Altın: 10.134 TL
• 1 Gram 24 Ayar Altın (üzerinde 995 yazar): 6.207 TL
• 1 Adet Ata Lira Altın: 41.275 TL

Peki, bu fiyat seviyelerinde hangisini almak daha mantıklı?

Kriterimiz: "1 Gram Has Altın" Maliyeti

Doğru kıyaslama yapabilmek için satın alacağınız altının 1 gram hasına (saf haline) kaç TL ödeyeceğinizi bulmalısınız. Altını kuyumcuya geri satarken dikkate alınan kısmı da has kısmıdır. Hesaplaması oldukça basittir:

• Çeyrek Altın İçin: Satış fiyatını 1.61’e bölün:

10.134 / 1.61 = 6.294 TL

• Gram Altın İçin: Satış fiyatını 0.995’e bölün:

6.207 TL / 0.995 = 6.238 TL

• Ata Lira İçin: Satış fiyatını 6.61’e bölün:

41.275 TL / 6.61 = 6.244 TL

Sonuç: Çeyrek altın alırsanız 1 gram has altın için 6.294 TL, gram altın alırsanız 1 gram has altın için 6.238 TL, Ata Lira alırsanız 1 gram has altın için 6.244 TL  ödemiş olursunuz. 

Bu durum piyasadaki arz-talep ve işçilik dengelerine göre zaman zaman değişebilir. Bu yüzden her alım öncesinde fiyat kontrolünü bu şekilde yapabilirsiniz.

Hesaplamadaki Sayılar Ne Anlama Geliyor?

Hesaplama yaparken kullandığımız bu sabit çarpanlar, altınların içindeki saf (has) altın miktarlarını gösterir:

Çeyrek Altın 1.61 gr (Tam olarak 1.607 gr)

Yarım Altın 3.22 gr (Tam olarak 3.213 gr)

Tam Altın 6.44 gr (Tam olarak 6.427 gr)

Ata Lira 6.61 gr

1 Gr. Gram Altın (24 Ayar) 0.995

Eğer 50 gram gibi yüksek miktarlı bir gram altın alacaksanız; önce toplam satış fiyatını 50’ye bölüp 1 gram fiyatını bulmalı, ardından yukarıdaki tarife göre (0.995'e bölerek) karşılaştırma yapmalısınız.

Son Söz: Ne alırsanız alın, birikimlerinizi riske atmamak için kesinlikle güvenilir ve kurumsal yerlerden alışveriş yapın.

 

Darphane'den ilk yarıda 33 ton altın üretimi...

Çeyrek, yarım, tam gibi rağbet gören altınları basma yetkisinin tek sahibi Darphane Haziran ayında 5.6 ton altın üretti. Yılın ilk yarısındaki ortalama üretim de aynı miktar olarak gerçekleşti.

Darphane altın basıp sonra bunu satan bir kurum değil. Vatandaştan gelen talep üzerine kuyumcuların altın siparişi verdiği bir kurum. Dolayısıyla fiziki altın piyasasındaki talebi görebildiğimiz güzel bir veri. 

Bu altınların işçilikleri genelde yüksek olduğu için yatırım maksatlı alımı pek tavsiye etmiyorum. Yine de satın almadan önce 1 gr hasının kaç liraya geldiğini hesaplamakta ve 24 ayar külçe altın ile karşılaştırmakta fayda var. Bu karşılaştırmanın en basit haliyle nasıl yapılması gerektiğini yazacağım.

Altın dar alanda...

 Altın son 1 aydır birbirine paralel 2 mavi çizgi arasında (yatay bant), 3.950$ ile 4.200$ arasında gel-git yapıyor.

Son 2 aydır da 2 yeşil çizgi arasında (düşen kanal) düşüş eğiliminde. Bugünkü fiyatı gösteren en sağdaki kırmızı mum hem 20 günlük fiyat ortalamasına (siyah çizgi-SMA20) hem de kanalın üst sınırına (direnç çizgisi) yakın. Velhasıl, fiyat önemli bir sıkışma bölgesine gelmiş durumda. Önümüzdeki günlerde aşağı veya yukarı yönlü daha güçlü bir fiyat hareketi görülmesi şaşırtıcı olmayacaktır. Yukarı yönlü senaryoda ilk izlenecek seviye kanalın üst bandı ve 4.200 dolar direnci; aşağı yönlü senaryoda ise 3.960 dolar desteği olacaktır. Görelim... Fiyat bütün ortalamaların altında, düşüş eğilimi güçlü: 200 günlük fiyat ortalaması 4.489 $ 100 gün 4.435 50 gün 4.193 20 gün 4.071

Dijital altından kaçış yok

Kıymetli madenlerle ilgili bugünkü yeni tebliğin özetinin özeti:

Kıymetli Maden Takip Sistemi 

Yaklaşık 4 yıl önce başka bir tebliğ ile hayatımıza girmiş ve o günden bu yana Darphane-Rafineriler arasında konuşulan, hazırlık yapılan ve son evreye gelmiş bir konu idi. Özetle, rafinerilere artık anahtarı çevirip Bismillah deyin bakalım diyor yeni tebliğ (Detaylar: kmts.gov.tr).

Bu sistemle sahte altın-gerçek altın ayrımı yapılması amaçlanmıyor. KMTS etiketli bir ambalaj da taklit edilebilir. Amaç, rafinerilerin piyasaya arz ettiği kıymetli madenlerin izlenebilirliğini artırmak ve denetimi kolaylaştırmak

Dijital Kıymetli Maden

Darphane'de veya Borsa'da muhafaza edilen fiziki altın kaydileştirilip Borsa üyeleri arasında transfer edilebilir (Üyeler: https://www.borsaistanbul.com/uye-listesi/yetki-verilenlere-iliskin-bilgiler?authId=5 )

Eskiden teorik olarak herkes cüzdan kurup "para gönder benden altın al, altının karşılığını da merak etme fiziki olarak "filanca yerde" muhafaza altında" diyebiliyor idi ("Filanca yer"in bundan haberi olmayabiliyordu tabi!).

Artık bunlara bir çeki düzen verilecek gibi görünüyor: "Darphane veya Borsa nezdinde tuttuğunuz altın karşılığı kadar şu kadar işlem yapma yetkiniz var" denilecek.

Geç bile kalınmıştı...

İnternet cirosu: 1 ayda 5 milyar!

Haziran ayında internetten 121 bin adet altın alım işlemi oldu. Bu siparişlerin parasal değeri 4 milyar 954 milyon TL.

2023 yılının toplam cirosu 2026'nın sadece Haziran ayında geçilmiş oldu. İnternetten satışların artışı devam ediyor, edecek.

İnternetten altın alınabilir. Dezavantajı fiyatın biraz yüksek olması. Avantajları ise faturalı ürün, sigortalı adrese teslim. 

Yasal düzenlemeler: altın dikdörtgen formatında olacak-yuvarlak olmayacak, gramaj 1 gramın altında olmayacak, Bakanlık faaliyet izni alan veya izin başvurusu beklemede olan firmaların üretimi olacak, Darphane üretimi hariç ayar sadece 24 ayar olacak. Yasaya aykırı alım satım yapmanın ve hatta faturalı dahi olsa bu tür altınları bulundurmanın büyük cezaları var. 

Hal böyle iken pazaryerlerinde adı sanı duyulmadık firmaların 0,25 gram vb gibi gramaj düzenlemesine uymayan,  şekli yuvarlak olan, ayar düzenlemesine de aykırı olarak 22 ayar olarak satışta olan altınlar var... Bunlardan uzak durmak gerekiyor.

Gümüş ithalatı

29 Ocak'ta onsu 121 doları gören gümüşün fiyatı bugün 60 dolar. Eskiden küçük yatırımcı davranışı "fiyat düştükçe al, yükseldikçe sat" şeklinde idi. Şimdi ise fiyat düştükçe daha da düşeceği beklentisiyle bekleniyor, fiyatlar hızla artıp zirve yaptığı dönemde dahi "daha da artacakmış" beklentisiyle satın alınıyor.

Gümüş ithalatında 2024 yıl toplamı 434 ton iken 2026'da sadece ilk 2 ayda 632 ton gümüş ithal edildi. 2026 yılının bu 2 aylık dönemde yurt içinde gümüşün kilosu yurt dışına göre ortalama 290 dolar daha pahalı idi, bugünlerde bu fark 50 dolar civarında.

Altın ithalatı...

Geçtiğimiz ay altın ithalatı sadece 7 ton olarak gerçekleşti. Bu veriyle 2026 yılının yarısındaki toplam altın ithalat miktarı yaklaşık 44 ton oldu (2023 Ocak ayı: 68 ton!).

Fiiliyatta 2024 Ocak ayında başlayan aylık 12 ton ithalat kısıtı devam ediyor. Fiziki altına talebin sınırlı olması ithalata da gerek bırakmıyor...