Batı sattı, Doğu alıyor: Altın dengesinde devasa bir kırılma...

Peki neden böyle oldu?

2008’e kadar altın, merkez bankaları için cazip olmaktan uzak, adeta "tu-kaka" görülen bir emtiaydı. 

Faiz getirmez, transferi zor, depolaması maliyetli... 

Batı bu tarihe kadar elindeki altından peyderpey "kurtuldu".

1. Milat (2008 Küresel Finans Krizi): "Güvenilir dağlara" kar yağdı. Ekrandaki veya kâğıttaki varlıkların kriz anında ne kadar sanal kalabildiği görüldü ve ilk uyanış başladı.

2. Milat (2022 Rusya Yaptırımları): Batı ülkeleri, Rusya’nın yurt dışındaki milyarlarca dolarlık varlıklarını dondurdu. Bu varlıklar elbette "belirli ülkelere ait olan" tahvillerden ve nakit hesaplardan oluşuyordu. Milyarlarca doların bir gecede dondurulabildiğini gören gelişmekte olan ülkeler için bu durum ikinci ve en büyük uyanış oldu.

Sonuç?

• 2000 yılında merkez bankalarının uluslararası rezervlerindeki ABD Doları payı %71,5 iken, bu oran %57,1’e geriledi.

• Başka bir ülkeye ait "kâğıt varlıklar" yerine, hiçbir ülkeye ait olmayan tek gerçek değerin yani fiziki altının önemi anlaşıldı.

Bugün madenlerden çıkan altının en büyük alıcısı artık bizzat merkez bankaları...

"Altın almayın"

Altın sevgisi konusunda Hindistan halkı ile benzer noktalarımız çok.

Başbakanları halka "altın almayın" diye bir açıklama yaparak altın ithalat vergilerini ikiye katladı (vergi %15 oldu).

Sonuç: küresel takı talebinin 3'te 1'inin sahibi olan Hindistan halkının altın alımı azalmadı, arttı.

Biz de altın ithalatını 12 ton ile kısıtladık.

Ama altın almak için "uygun zaman" geldiğinde halk akın akın, kilosuna 12 bin dolar hava parası vermeyi göze alarak yine de altın aldı..

Altını seven, genel ve yatırım kültürünün bir parçası olarak altına sıkı sıkı sarılmış bir halka altın aldırtmamak için ne yaparsanız yapın, ne yaparsanız yapın talebi kesemezsiniz...

Altın fiyatlarındaki değişim

 

Merkez Bankası altın rezervleri

Merkez Bankası altın rezervleri 21-28 Ağustos haftasında 16 ton arttı.

Toplam rezervlerin %62'sini oluşturuyor altınlar. Rezervlerdeki altının %25'i zorunlu karşılık olarak bankalardan alınan altınlar. Yani Toplam Rezervlerin %15'i zorunlu karşılıktan geliyor. (Yaşasın altın hesaplar)

Fiziki altına talep azalmayacak...

 

Altınla alakalı UBS baş stratejistinden güzel bir yazı (3 Eylül 2026, Financial Times):

1971’e kadar ABD dolarının değeri altına endeksli idi. 

Bu rejim (Bretton Woods) çökünce altın 3 büyük boğa piyasası (sert yükseliş) yaşadı:

1971-80: 8,5 yılda dolar bazında %46’lık bir kazanç

1999-2011:  Yıllık bazda %18’lik kazançlar

2018-Bugün: Yıllık bazda %19 getiri.

ABD reel faizlerindeki %1’lik bir hareket altında ters yönde %14’lük bir hareketle örtüşürdü 2000’li yılların ilk 20 yılında. Bu ilişki Şubat 2022’de Batılı ülkelerin Rusya’nın döviz rezervlerini dondurmasıyla bitti.

Devletler ve kurumlar şu hayati soru ile karşı karşıya kaldılar: milyarlarca dolarlık tahvil bono “varlıkları” Rusya örneğinde olduğu gibi bir gecede erişilemez hale gelirse ne olacaktı.

Bildiniz, cevap: altın.

Gelişmekte olan ülkeler altın almaya başladı; rezervlerindeki altının payı 2022’deki payının 2 katına ulaştı.

Dünya Altın Konseyi verisine göre altın yatırımcıların sepetinde %3 yer tutuyor. 

Yani altın için daha çok alan var gidecek.

Hindistan başaramaz ama biz yaparız...

Hindistan başbakanı halkına seslenerek altın almamalarını istedi.

İthalat vergisi getirilerek fiyatı pahalı hale getirilmesine rağmen Hindistan'da halkın altın alımı devam ediyor.

Bu çağrının sebebi basit: Alınan altınlar sebebiyle altın ithalatı ihtiyacı doğuyor, ithalat demek yurt dışına gönderilen dolar demek.

Biz altın ithalatına vergi getirmektense aylık ithalatı 12 ton ile kısıtladık. Zaten kayıt dışılığı ile meşhur, vergi alınamayan bir sektör olarak bilindiği için altın ithalatı kısıtının sektöre olumsuz etkileri çok da önemsenmiyor.

Hindistan ile altın aşkımız ortak. Ama Hindistan halkı altını takı olarak almayı seviyor, bizde ise altın aşkı yatırıma dönüştü. 

Hindistan halkının bu altın aşkını durdurmak veya başka bir alana yönlendirmek imkansız.

Bizde ise altına ilgi yatırımlık altın olduğu için bu talebi fiziki altından kaydi altına çevirmek çok da zor değil. 

Bankalara altın hesaplar konusunda yapılacak teşvikler, verginin sıfırlanması, altın hesaplarda yüksek miktarlı devlet güvencesi gibi çok basit 2-3 önlem dahi fiziki altına talebin bir kısmının kaydi hesaplara yöneltebilir.

https://english.mathrubhumi.com/news/money/pm-modi-urges-indians-to-cut-gold-purchases-fy26-imports-lq76jx41

Altın Kasaları Doldu: Dünyada Fiziki Altın Yarışı

Fiziki altına talep o kadar çok ki, kasalarda yer kalmadı.

İsviçre’den Singapur’a kadar, fiziki altınlar için kasa inşa etme yarışı var.

İsviçre’de 2. Dünya Savaşı’ndan kalma askeri sığınaklar altın deposu olarak kullanılıyordu ancak ordu bu yerleri son zamanlarda geri alıyor; fiziki güvenli alan sıkıntısı da mevcut.

Fiyat dalgalanmalarına rağmen, HSBC anketi, zenginlerin yarısının altın alımlarına önümüzdeki yıllarda da devam edeceğini gösteriyor.

İşin ilginç tarafı altın Z kuşağı arasında da epey revaçta: nakitten sonra en önemli görülen varlık altın.

Velhasıl: İsviçre’de İngiltere’de dahi kaydi sisteme güvenmeyen geniş bir kitle var. “Bankacılık sistemi bir sebeple çökerse” diyerek bankacılık sistemi dışında (kayıt dışı değil!) fiziki altın tutmak bize mahsus bir davranış değil…

https://www.ft.com/content/eca845f4-9b65-4e66-b73b-d9c9d2c77487?syn-25a6b1a6=1