Gümüş patlamaya hazır...

Gümüşteki temel "problem" şu: endüstriyel bir ürün... 

Madenlerden çıkarılan altının büyük kısmı külçe, mücevherat vb gibi çeşitli formlarda bireylere sunulurken madenlerden çıkartılan gümüşün büyük kısmı ise güneş paneli üreticileri vb gibi endüstriyel kullanıma gidiyor. 

Altın merkez bankaları tarafından stoklanıyor. Gümüş ise bir rezerv enstrümanı değil. Fiziki altına sıkışıldığı dönemlerde son çare swap satın alma gibi seçeneklerle merkez bankaları piyasaya altın verirken piyasadan altın alırken gümüşte böyle bir kapı yok.

Pandemiden beri gümüş talebi arzın üzerinde seyrediyor ve bu makas artık fiyatlar üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor...

(Financial Times, 16.04.2026)

Altında Ons'ta 4 dolarlık fark krizi!

1995 Nisan - Milliyet Gazetesi'nde yayımlanan bu arşiv haber, Türkiye'deki altının uluslararası fiyatlara göre ons başına 4 dolar (995/1000 altında kiloda 128 dolar) daha pahalı olmasını sorguluyor. 

Bu fark 2-3 ay önce kiloda 10 bin doların üzerindeydi! Yani Türkiye'de 1 kg altın, uluslararası fiyatın 10 bin dolar üzerinde satılıyordu.

O zamanki sebep de elbette arz-talepmiş. Habere göre son 1 haftada 5 ton altın satılınca ve stoklarda altın azalınca fiyatlar artmış. "Demirbank altın ithal ediyor, başka firmalar da ithalat yapacak, dayanın" deniyor haberde...

Katılım bankalarındaki altınlar...

Katılım bankalarındaki altın hesaplar son 1 ayda 1.5 ton, son 1 yılda ise 32.6 ton artarak 116.7 tona (%17.3 paya) ulaştı. Bu artışlar sektör ortalamasının biraz üzerinde gerçekleşen artışlardır.  

Resmin geneline bakınca katılım bankalarının altın hesaplarda aktif büyüklüklerinin  yaklaşık 2 katı bir paya sahip olduğu söylenebilir. Ancak; bu altınların yaklaşık yarısı sadece 1 katılım bankasında. Bu banka (Kuveyt Türk) hariç tutulduğunda katılım bankalarının altın hesaplardaki payının aktif paylarına eşit olduğu görülüyor...

Gümüşte 3 ayda 2025'e yaklaştık...

Mart ayında 100 ton gümüş ithalatı gerçekleşti. Böylece yılın ilk çeyreğindeki gümüş ithalatı, bir önceki yılın %85'ine ulaşmış oldu.

Bu durumun sebebi tabi ki talep. Gümüşte "herkeş alıyor, ben de alayım" furyası yaşanınca piyasada büyük bir gümüş kıtlığı yaşandı ve gümüşün kilosunun uluslararası fiyatın %25 üzerinde satıldığı gün yaşadık (5 Şubat). Firmalar gümüş getirmekte seri olamadılar, herkes gümüş getirmeye başladığında ise rafinerilerde külçe haline getirilmeyi bekleyen gümüş dağları, uzun sıralar oluştu...

Fiziki gümüşe fiyatının %20 üzerinde bedel ödeyerek sahip olanlar elbette kötü bir başlangıç yaptılar gümüş yatırımına. Oysa, tıpkı altında olduğu gibi, banka gibi güvenilir platformlarda kaydi gümüş seçeneği de mevcut.

Mart'ta altın ithalatı 8.5 ton

Mart ayında yurt dışından 8.5 ton altın getirildi. 2024 Ocak'tan itibaren fiilen uygulanmaya başlanan aylık 12 tonluk altın ithalat kısıtı devam ediyor. 

Altındaki ithalat kotası sebebiyle yurt içinde altına talebin yüksek olduğu dönemlerde fiziki altın karaborsa oldu: kilosu uluslararası fiyatın 10 bin doların üzerinde satıldı. 

Bu noktada kaydi altının önemi bir kez daha ortaya çıktı. Banka gibi güvenilir platformlardan altın alıp satmanın, genelde altın bankacılığının teşvik edilmesinde büyük fayda var.

Yurt dışı yerleşiklerin altınlardaki payı son 5 yılda ikiye katlandı

Bankalardaki 676 ton altının 22.5 tonu yurt dışında yaşayan, uyruğu meçhul, kişilere ait. Büyük kısmının "gurbetçi" tabir edilen vatandaşlarımıza ait olduğunu tahmin ediyorum. Tüm altın hesapların yüzde 3.3'üne karşılık gelen bu oran son 5 yılda ikiye katlandı, hızla artıyor. 

TCMB Altın Rezervleri

Merkez Bankası'nın altın rezervleri toplamı 694 tona geriledi. 

Bu sene 57.3 ton altın satılırken 75.7 ton da swap yapılmış (Hesap: Uğur Gürses)

Rezervlerdeki her artış "Merkez altın aldı", her azalış "Merkez altın sattı" şeklinde yorumlanmamalı. Sosyal medyada meşhur bazı analistlerin bile bu hatalı yorumu yaptığını gördüğüm için bu basit bilgiyi tekrarladım. 

Rezervlerdeki altın azalabilir:

* zorunlu karşılıklardaki altınlar azalmış olabilir, 

* bankaların TCMB'de tuttuğu altınlar azalmış olabilir -serbest altın deposu-

* Hazine'nin TCMB'de nezdindeki altınları azalmış olabilir,

* swap yapılmış olabilir,

* satılmış olabilir.

3 Nisan ile biten haftada TCMB 9.5 ton altın satmasına rağmen altın rezervindeki toplam azalış 8 tonda kaldı... (+1,5 ton muhtemelen zorunlu karşılıklardan geldi)