Altında ezberlerin bozulduğu bir dönem...

Kritik bir savaşın ortasındayız; füzeler, bombalar ve ültimatomlar uçuşuyor… 

Normal şartlarda altının "güvenli liman" moduna girip yukarı yönlü bir hareket yapması beklenirdi, değil mi? Ama hayır! 

Ezberler öyle bir bozuldu ki, savaşa giren ülkenin para birimi değerlenirken, bizim altın sanki halk günü ilan edilmiş gibi...Fiyatlar indi de indi...

Yorumlar "Margin call" veya "Faiz indirimi beklentisinin buharlaşması" vb. gibi terimlerden, hızla "Baronlar lobisi" ve "Nakde sıkışan şeyhler (Körfez)" kıvamına evrildi.

Netice itibarıyla; teknik analizciler 'TOBO' diyor, temel analizciler 'Margin Call' diyor, kahvehanedekiler 'Baronlar, şeyhler' diyor... Ama altın, hepsine inat kendi bildiği dilde susmaya devam ediyor. Galiba piyasanın o meşhur 'ters köşe' kuralı yine işliyor: Herkesin aynı manzarayı seyrettiği bir yerde, asıl film hep arkada döner.

Umarım savaş bir an önce biter de ses azalır, duman dağılır; resmi daha net görebiliriz. Bu dönem altında ezberlerin bozulduğu, büyük derslerin olduğu bir dönem…

Katılım bankalarındaki altınlar son 3 yılın zirvesinde

Bankacılık sektöründeki 658 ton altının 115 tonu katılım bankalarında bulunuyor. Oransal olarak bakıldığında, son 36 ay içinde en yüksek paya sahipler. Katılım bankalarının bankacılık sektörü içindeki payları (aktif) yüzde 9.2 iken altın hesaplardaki payları ise yüzde 17.5 olarak gerçekleşti.

2025 sonu itibarıyla hangi bankada kaç ton altın olduğunu yakında yazacağım.

Altın ithalatı

Ocak ayı Altın hariç ithalat 26,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Altın kotası getirilmeden önceki son "serbest" Ocak ayında (2023) altın ithalatı tek başına 68,3 ton bir hacme ulaşmıştı.

Bir yanda enerji (petrol, doğalgaz vb.), hammadde ve tüm sanayi kalemlerini kapsayan koca bir 26,7 milyar dolar, diğer yanda ise kota olmasaydı tek başına bu toplamın neredeyse yarısına yaklaşacak olan (+11 milyar dolar) altın ithalatı...

Altın talebinin ekonomik dengeler (cari açık ve döviz ihtiyacı) üzerindeki baskısı, kotanın neden bir zorunluluk haline geldiğini net bir şekilde özetliyor.

Hamiş: 11 milyar dolar, Ocak 2026 kuruyla hesaptır.

En çok altın alan ülkeler

2015-2025 döneminde altın rezervlerini 100 tonun üzerinde artıran ülkeler arasında Türkiye 3.sırada bulunuyor. Merkez bankalarının alımları halen devam ediyor ve malum, bu kaos ortamında durması için de bir sebep yok. 2008 krizi ve ardından 2022 Rusya'nın varlıklarının dondurulması altın için ciddi kırılmalar idi...

Yurtdışı altınları: 3 yılda ikiye katlandı...

Yurtdışı yerleşiklere ait Türkiye'deki bankalardaki altın miktarı 22 tonu aştı. Bu miktar 2021'de 11.5 ton idi. Yurtdışı yerleşiklerin altın alımları yurtiçi yerleşiklerden daha hızlı artıyor: 2021'de altın hesapların yüzde 1.6'sı yurtdışı kaynaklı iken son durumda bu oran yüzde 3.4'e yükseldi. 

TCMB rezervlerinin %68'i altın oldu...

Merkez Bankası'nın altın rezervleri son durum -6 Mart- itibarıyla 824 ton olarak gerçekleşti. Altın miktarının artışına altının değer artışı da eşlik edince altının rezervler içindeki ağırlığı  %68'i de aştı!

100 liralık altın mevduatının 1.9 liralık kısmı krediye...

Yıllardır 13-15 ton bandında seyreden bankaların verdiği altın kredileri 2026 Ocak itibarıyla bandın dışına çıkarak 12.4 ton olarak gerçekleşti. Aynı dönemde bankalardaki altın mevduat miktarı ise 658 ton, yani kredi mevduat oranı sadece %1.9

Şubat'ta 10 ton altın ithalatı gerçekleşti

2023 yılında sadece 1 ayda gerçekleşen altın ithalatı, yakın geçmişte bazı yıllardaki 1 yıllık toplam ithalat miktarını aşınca (2021 ve 2015 gibi) altın ithalatına kısıt geldi. 

2024'ün ilk ayından itibaren fiilen uygulanmaya başlanan ithalat kısıtı elbette altında ciddi bir arz sorunu oluşturdu. 

Aylık 12 ton ile sınırlanan altın ithalatı, yüksek talep dönemlerinde altın fiyatlarında çok büyük fiyat farklarına sebep oldu. Türkiye'deki altın fiyatlarının Londra'da oluşan altın fiyatını gramda 10 doları aştığı günler oldu... 

Gümüşte 2026 rekorla başladı...

Gümüş fiyatlarındaki agresif hareketler gümüşe yatırımcı ilgisini inanılmaz artırdı. İthalat kısıtı olmamasına rağmen Türkiye'deki firmaların 2026'ya kadar büyük kısmının çeşitli sebeplerle mesafeli durduğu gümüş ithalatının (arzın) çok sınırlı kalması gümüşteki kaydi-fiziki fiyat farklarının şimdiye kadar görülmedik seviyelere çıkmasına neden oldu (Zirve: 5 Şubat. 1 kg gümüşteki fark: 643 $, %25!).

Ocak ayındaki 273 tonluk gümüş ithalatından sonra geçtiğimiz ay ise ithalat miktarı 359 ton oldu. 

Gümüşe yatırımcı ilgisi halen yüksek...

Altın Piyasasında Jeopolitik Makas

İran'daki savaş sebebiyle Dubai'deki fiziki altın fiyatlarının Londra küresel gösterge altın fiyatlarına göre kiloda 900 dolar civarı ucuza alıcılara satıldığına dair haberler var (Bloomberg). Uçuş iptalleri artık dünya çapında çok önemli bir merkez olan Dubai'ye ve Dubai'den altın akışını epey aksattı. Türkiye'de ise altın kiloda 3 bin dolar daha pahalıya satılıyor...

Altında işçilik

1 gram fiziki altın satın aldığınızda bu altında şu sıralar 150 TL'lik (3.4 dolar) fiziki altın -premium- maliyeti var.

Buna ilaveten Kapalıçarşı'daki işçilik tutarları da anlık tablodaki gibi... 

Darphaneden 14 ay sonra gelen üretim rekoru: 7.6 ton

Genelde altın konusundaki okuryazarlık seviyesi düşük yatırımcıların tercih ettiği çeyrek yarım vb gibi altınları üreten Darphane'nin Şubat ayında ürettiği altın miktarı 7.6 ton oldu. Bu miktar 2024 Kasım ayından bu yana gördüğümüz en yüksek üretim miktarı oldu. 

Darphane, kuyumcuların kendisine teslim ettiği 24 ayar 1 kilo ve katları şeklindeki külçe altınlardan 22 ayar altın basan bir kurum. Kendisine gelen siparişler direkt piyasadaki fiziki altın talebini gösterdiği için üretim miktarı oldukça önemli bir gösterge...

Fiziki Altın Rövanşı Aldı!

Ocak ayında altın fonlarının getirisi fiziki altının epey üzerindeydi ve bu durum için "Kaydi altın fiziki altını dövdü..." demiştim. 

Ancak Şubat ayı aşağıda gördüğünüz üzere bambaşka bir tabloya sahne oldu.

• Kiloda fiyat farkı 11.000$ seviyelerine ulaştı.

• 1 gram altında yaklaşık 500 TL gibi yüksek bir "premium" oluştu.

Bu durum fiziki altın alanlar için ciddi bir maliyet yükü oluştururken, elindeki altını bozduranlar için ciddi bir avantaj sağladı.