Gümüş ithalatı

29 Ocak'ta onsu 121 doları gören gümüşün fiyatı bugün 60 dolar. Eskiden küçük yatırımcı davranışı "fiyat düştükçe al, yükseldikçe sat" şeklinde idi. Şimdi ise fiyat düştükçe daha da düşeceği beklentisiyle bekleniyor, fiyatlar hızla artıp zirve yaptığı dönemde dahi "daha da artacakmış" beklentisiyle satın alınıyor.

Gümüş ithalatında 2024 yıl toplamı 434 ton iken 2026'da sadece ilk 2 ayda 632 ton gümüş ithal edildi. 2026 yılının bu 2 aylık dönemde yurt içinde gümüşün kilosu yurt dışına göre ortalama 290 dolar daha pahalı idi, bugünlerde bu fark 50 dolar civarında.

Altın ithalatı...

Geçtiğimiz ay altın ithalatı sadece 7 ton olarak gerçekleşti. Bu veriyle 2026 yılının yarısındaki toplam altın ithalat miktarı yaklaşık 44 ton oldu (2023 Ocak ayı: 68 ton!).

Fiiliyatta 2024 Ocak ayında başlayan aylık 12 ton ithalat kısıtı devam ediyor. Fiziki altına talebin sınırlı olması ithalata da gerek bırakmıyor...

Citi, Londra'daki kulübe kabul edildi.

Küresel fiziki altın piyasasında tarihi dönüm noktası: Citi, Londra'daki kulübe kabul edildi.

Günlük 200 milyar dolarlık devasa bir işlem hacmine ev sahipliği yapan Londra fiziki altın piyasası, yıllardır süregelen yapısını kırarak tarihi bir genişlemeye gitti. Uzun süredir yalnızca "Büyük Dörtlü" olarak bilinen kurumsal bankaların kontrolünde olan bu kapalı takas (clearing) sistemine, Citigroup ikinci bir ABD'li oyuncu olarak resmen dahil oldu.

(Big 4: JP Morgan: ABD, UBS:İsviçre, ICBC: Çin, HSBC: İngiltere)

Anlamı nedir?

"Fiziki"nin önemi tescillendi. Kıymetli madenler piyasasında yaşanan gelişmelerin, fiziki altına olan talebin geçici bir trend olmadığı anlaşılıyor. Küresel bir finans devinin bu sisteme girmek için çaba sarf etmesi ve devasa altyapı yatırımları yapması, küresel finans sisteminde başta fiziki altın ve fiziki gümüş olmak üzere fiziki varlıklara verilen önemin ve payın kalıcı olarak arttığının somut bir göstergesi...

Merkez Bankaları ve Altın: "aldık, alıyoruz, alacağız"

Dünya Altın Konseyi Merkez Bankaları Altın İstatistikleri raporunun bugün yayımlanan sonuncusunun linkini aşağıya bırakıyorum. Görselde 74  Merkez Bankası başkanına sorulan "Kurumunuzun altın rezervlerinin önümüzdeki 12 ay içinde hangi yönde değişmesini bekliyorsunuz?" sorusuna verilen cevaplar görülüyor.

Altın fiyatlarının sağlam destekçisi olan merkez bankaları özetle "aldık, alıyoruz, alacağız" diyorlar...

https://www.gold.org/goldhub/gold-focus/2026/07/central-bank-gold-statistics-central-banks-remain-committed-gold

Altın yıl sonu senaryolar...

Dünya Altın Konseyi'nin "Altında Yarı Yıl Görünümü" raporu yayımlandı. Geçmiş geçti, 2026 sonunda fiyat nerede olabilir dersek: 

Kötümser senaryoda düzeltme durumu: 3.150-3.500 

Mevcut gidişat: 3.500-4.300 

İyimser, yükseliş durumu: 4.300-4.800

Fonlarda son durum

Bir bakışta altın bankacılığı...

Bankalardaki altın hesaplar Mayıs'ta önceki aya göre 6 ton artarak 693.5 tona ulaştı,

Bu altınların 23 tonu yurtdışı yerleşiklerde (yüzde 3.3),

Katılım bankalarının payı yüzde 17 (120 ton),

Bankalardaki toplam mevduatın (Türk Parası, Yabancı Para, Kurumsal, Bireysel, Yerli, Yurt Dışı...) yüzde 15'i altın hesaplardan oluşuyor.  2024 sonunda bu oran yüzde 7.7 idi. Altın fiyatı artınca oran da ikiye katlanıverdi...

İnternetten altın satışlarında 5. ay

Fiziki altın satışlarındaki durgunluk internetten satışlara da elbette yansıdı. Mayıs ayı geri kalan 4 aydan daha düşük bir ciro gerçekleşti: 4.1 milyar TL. Yılın en düşük cirosu ama bu ciro yaklaşık 2023 yılının toplam cirosuna yakın bir tutar. İnternetten satışların hızla arttığını izliyoruz.

Altında pandemi sonrasından bugüne neler oldu...

Altın son dönemdeki fiyat hareketleriyle ezber bozdu denebilir. Gerçekten de, kriz zamanlarının güvenilir limanı denilen altının, savaş başladıktan sonra fiyatı neden düştü? Bu durum pek çok küçük yatırımcının kafasını haklı olarak karıştırdı. Gelin altın fiyatlarının hareketine pandemi sonrası 4 döneme odaklanarak bakalım.

1. Pandemi Dönemi ve Likidite Bolluğu (2022 - 2023)

Pandemi sürecinde küresel ekonominin tamamen durmasını ve zincirleme iflas dalgalarını engelleme amacıyla, ABD (FED) enflasyon riskini göze alarak piyasaya trilyonlarca dolarlık devasa bir likidite sürdü. Pandemi sonrasında ise bu kontrolsüz parayı piyasadan geri çekmek ve yükselen enflasyonu dizginlemek adına agresif bir faiz artırım döngüsü başlattı. Alternatif getirilerin (tahvil faizlerinin) yükselmesi, faiz getirisi olmayan altını baskılayarak fiyatları 1.600 - 2.000 dolar bandına hapsetti.

2. Yapısal Kırılma ve De-dolarizasyon Süreci (Mart - Kasım 2024)

Mart 2024, piyasaların Fed'den "faiz artırım döngüsünün resmen sonuna gelindiği" sinyalini almasıyla altının 2.000 dolar psikolojik barajını kalıcı olarak kırdığı dönem oldu. Bu süreçte G7 ülkelerinin, Rusya'nın dondurulmuş 300 milyar dolarlık rezervlerinden elde edilen faiz ve kâr payı gelirlerine Ukrayna lehine el koyması küresel finans sisteminde bir dönüm noktası yarattı. Batı'nın doları bu denli açık bir finansal silah olarak kullanması karşısında, gelişmekte olan ülke merkez bankaları (başta Çin olmak üzere) rezerv risklerini yönetmek adına dolardan kaçıp hızla fiziki altına yöneldi. Bu kurumsal talep dopingi, altını 2.000 - 2.800 dolar aralığına taşıdı.

3. "Trump Ticareti" ve Zirve Yapan Belirsizlik (Kasım 2024 - 2025 Sonu)

Kasım 2024'te Donald Trump’ın seçilmesi ve Ocak 2025'te resmi olarak göreve başlamasıyla birlikte piyasalarda yepyeni bir dönem açıldı. Trump’ın agresif gümrük tarifeleriyle küresel ticareti yeniden şekillendirmesi; Grönland, Meksika ve Venezuela eksenli jeopolitik çıkışları ve FED’in bağımsızlığına yönelik sert salvoları küresel belirsizliği zirveye tırmandırdı. Güvenli liman arayışı bu kaotik ortamda altını 2.800 dolardan 4.300 dolara kadar fırlattı.

4. Patlama ve Savaş Döneminde Dengelenme (Aralık 2025 - 2026)

Aralık 2025’i 4.300 dolar seviyesinde kapatan altın, 2026'nın hemen başında İran'da patlak veren toplu gösteriler ve Trump yönetiminin ateşe benzin döken açıklamalarıyla adeta parabolik bir patlama yaşadı. ABD dolarına olan güven sarsıntısı ve jeopolitik panik alımlarıyla 29 Ocak 2026’da 5.598 dolar ile tarihi zirve test edildi. Şubat’ta İran’daki protestoların yeniden şiddetlenmesi ve ABD-İran sıcak savaş ihtimalinin somutlaşmasıyla fiyatlar 5.000 - 5.200 dolar bandında tutundu.

Savaş başladı altın düştü, pekii neden? İşte Mart 2026 ve sonrasında altının gerilemesinin 3 temel nedeni:

1. "Beklentiyi Satın Al, Gerçeği Sat" ve En Kötü Senaryonun Gerçekleşmemesi: Savaş öncesi Ocak-Şubat döneminde panik alımlarıyla %22 yükselen altın, sıcak kara savaşının fiilen başlamamasıyla gevşedi. Yılın başında piyasayı korkutan bölgesel nükleer bir felaket veya küresel tedarik zincirlerinin tamamen kopması gibi en korkulan senaryoların gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması ve riskin sınırlarının somutlaşması (Haziran'daki İsviçre Mutabakatı'na giden süreç) jeopolitik risk primini hızla eritti.
2. Fed’in "Savaş Enflasyonu" Karşısında Frene Basması: Savaşın tetiklediği petrol fiyatlarındaki yükseliş, küresel olarak yeni bir enflasyon dalgası korkusu yarattı. Bu durum, FED’in faiz indirim planlarını tamamen rafa kaldırmasına, hatta faizlerin daha bir süre yüksek kalacağı algısına yol açarak altının fırsat maliyetini artırdı.
3. "Margin Call" (Nakit İhtiyacı) ve Kurumsal Likidasyon: Savaş döneminde küresel borsalarda yaşanan geri çekilmeler, büyük fonları ve kurumsal yatırımcıları nakit ihtiyacına soktu. Fonlar, teminat açıklarını kapatabilmek için portföylerinde halihazırda en çok kârda olan ve en likit enstrümanı, yani altını satarak nakde geçmeyi tercih etti. Bu durum piyasadaki arzı artırarak fiyatları baskıladı.

Altın İçin Yeni Normal Ne? Savaş köpüğünden arınan altın, 4.000 - 4.200 dolar seviyelerinde kendine bir zemin arıyor. Merkez bankalarının dolara karşı rezerv çeşitlendirme iştahı ve Trump yönetiminin yüksek gümrük tarifeleriyle tetiklenen kronik enflasyon endişesi, altının bir daha pandemi öncesi seviyelere dönmesini imkansız kılıyor. 

Kısa vadede yüksek faizlerin baskısı hissedilse de altın, küresel finansal sistemin yeni kırılganlıklarına karşı cephane topladığı, 4.000 dolar tabanlı yönü kuzey olan yeni bir normalin eşiğindeyiz gibi görünüyor.

Önemli bir çalışma: merkez bankaları altın almaya iştahla devam edecek...

Altın fiyatlarının uzun vadeli seyri konusunda bize ışık tutan önemli bir çalışma yayımlandı. Merkez Bankaları ile yapılan anketlerden derlenen veriler bize özetle merkez bankalarının altın satın almaya iştahla devam edeceklerini söylüyor:

Merkez bankaları son dört yılda ortalama 1.000 ton altın biriktirdi; bu rakam, önceki on yıldaki ortalama 500 tona kıyasla önemli ölçüde artış gösterdi. 

Ankete katılanların büyük çoğunluğu (%89), küresel merkez bankası altın rezervlerinin önümüzdeki 12 ay içinde artacağına inanıyor.

Ankete katılanların çoğunluğu (%74), önümüzdeki beş yıl içinde küresel rezervlerdeki ABD doları varlığının orta düzeyde veya önemli ölçüde azalacağını öngörüyor. Ankete katılanlar ayrıca, euro ve renminbi gibi diğer para birimlerinin payının aynı dönemde değişmeden kalacağına, altın varlıklarının ise artacağına inanıyor.

https://www.gold.org/download/file/20894/Central_Bank_Gold_Reserves_Survey_2026.pdf

Altınlar ait oldukları ülkelere dönerken, Fransa'nın 1 taşla 2 kuş vurması...

Türkiye, yurt dışındaki altınlarını ülkeye ilk getirmeye başlayan ülkelerden biri oldu. 

2016 yılında, TCMB'nin -emanetler dahil- toplam 377 ton altınının 308.5 tonu (%82'si) İngiltere ve ABD'de idi. 

2019'da ise aradan geçen zaman zarfında ABD'deki 28.7 ton altın tamamen çekildi, İngiltere'de ise sadece 49 ton altın kaldı; toplam altın miktarının sadece %9'u yurt dışında kalmış oldu. Güncel: 811 ton altının 205 tonu yurt dışında, hepsi İngiltere'de (31/12/2025).

Bu tarihten sonra ise Rusya'nın varlıklarının dondurulması dünyaya çok ama çok büyük bir uyarı oldu ve ülkeler 2 şey yaptılar: 

1. Rezervlerindeki doların bir kısmını altın ile değiştirdiler,

2. Altınları da (özellikle ABD'dekileri) kendi ülkelerine getirdiler.

Hindistan ve Çin bunu yapan iki büyük ülke idi.

Fransa ise bu işi yaparken bir taşla iki kuş vurdu. 2025'in son  6 ayında ABD'deki 129 ton altınını sattı, sattığı kadarını bu sefer Avrupa'dan satın aldı. Lojistik maliyetini neredeyse sıfırladığı gibi altındaki ABD-Avrupa fiyat farkından 11 milyar Euro kar da yazdı!    

O zamanlar altınları ülkeye getirmenin önemi pek kavranmamış olsa da, altınların ülkede muhafazasının çok önemli olduğunu tüm dünya anlamış oldu.

8. altın rafinerisi: İSGOLD

Bakanlık'tan altın rafinerisi izni alan 8. rafineri İSGOLD oldu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı bugün bir açıklama yaparak altın basımının sadece Bakanlık'tan izin alan 8 rafineri, izin başvurusu değerlendirme sürecinde olan 6 altın rafinerisi ve Darphane tarafından yapılabileceğini hatırlattı.

Bu rafineriler tarafından basılmamış altınların satılması, alınması, bulundurulması Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun kapsamında suç teşkil ediyor...

Asya altın konusunda iddialı...

JP Morgan, Deutsche Bank gibi devlerin de aktif olarak katılmaya karar verdiği Asya, özelde Singapur ve Hong Kong, ortadoğudaki savaşlardan sonra kendine güvenilir bir tezgah arayan altına kucak açıyor.

Çok ciddiler.

O kadar ki bunun için LBMA, sabah fiksingini daha erken bir saate almayı planlıyor.

Keşke biz de bu yönde bir adım atabilse idik.

Türlü türlü soru işaretleri barındıran mevcut Türkiye Altın Piyasası yerine regüle edilmiş, uluslararası saygın oyuncuların işlem yaptığı bir altın piyasası, muazzam olurdu...

Bankalarda altın: 687 ton...

Nisan ayında bankalardaki altın miktarı bir önceki aya göre yaklaşık 12 ton azalarak 687 tona ulaştı. Yıllık bazda bakıldığında (652 ton-2020'den sonra) bu miktar bir rekor. Aylık bazdaki rekor: Mart 2026 699 ton!

Küresel çapta yaşanan altın alım çılgınlığına ülkemizde yaşanan fiziki altına erişimde zorluk eklenince dijital altın platformlarına ve altın hesaplara ilgi büyük oldu, altın hesaplardaki vergiye rağmen. 

Nisan ayında bankalardaki altın miktarının 12 ton azalması ise uzun bir süredir görmediğimiz son derece normal bir yatırımcı tepkisi: altın fiyat arttı, 6.700'lerden 12 ton altın satıldı... 

Fiziki altına talebi (cari açık diye okuyunuz) ciddi manada göğüsleme kabiliyetine sahip "altın bankacılığı" ciddi teşvikleri hak ediyor...

Gümüş Mayıs ithalatı

Aralık ayında başlayan ve yılın ilk 2 ayında zirve yapan yoğun gümüş talebi zamanında 1 kg gümüş fiyatı yurt içinde 600 doların üzerinde farkla alıcı buluyordu ve Şubat'ta 359 ton gümüş ithal edilmişti.

Mayıs ayındaki gümüş ithalatı sadece 6.9 ton olarak gerçekleşti, gümüşe talep bıçak gibi kesildi... Fiyat farklarının yüksek olduğu dönemde emtianın kaydi hali satın alınabilir, fizikisinde ısrar etmek zarar ettirir...

Mayıs ayı altın ithalatı

Altında yurt dışı ile olan fiyat farkı bitince ("Türkiye'de fiziki altına talep bitince" olarak okunabilir) ithalat da epey azaldı. Aylık 12 ton ile kısıtlanan miktarın epey altında kaldı Mayıs ayındaki ithalat ve sadece 4.9 olarak gerçekleşti. Uzun tatilin de bunda etkisi var ama tam çalışılan bir ay da olsa idi sonuç farklı olmazdı.

Darphane Mayıs üretimi.

Darphane'nin yılın ilk 4 ayındaki ortalama altın üretimi 6.1 ton iken Mayıs ayındaki üretim 3.1 ton oldu. 22 ayar altın basma yetkisine sahip tek kurum olan Darphane, halktan-kuyumculardan gelen talep üzerine üretim yapıyor; yani üretim miktarı fiziki altına olan talebi gösteriyor.

Fonların getirileri-götürüleri

Tabloda altın fonlara yatırım yapacakların fon seçimlerinin ne kadar önemli olduğunu görüyoruz. 

İçinde altının yanı sıra pek çok çeşitli enstrümanın yer aldığı bu fonların klasik altın yatırımcısını cezbetmekten uzak olduğunu düşünüyorum... 

Fonların altın yatırımcısına yönelik olmadığını, 

Altında fiyat farkı...

Altında yurt içi - yurt dışı fiyat farkı 5 Şubat'ta kilosu 11 bin doları aşmıştı; rekor... 

İthalat kısıtı sürerken yüksek talep geldiğinde fiyat farkları hızla kiloda 10 bin doları aşmıştı. O dönemde fiziki altın alanlar kiloda 10 bin dolar hava parası (premium) verdiler altın alırken, şimdi bozdurmak istediklerinde o fiyat farkı neredeyse sıfır. Böylesi fark zamanlarında -gene gelecek böyle zamanlar- fiziki yerine kaydi altın almak değerlendirilebilir. 

İnternetten 1 ayda 4.5 milyar liralık altın satışı

Nisan ayında internetten ve kartlarla yapılan altın satışlarında ciro 4 milyar 531 milyon TL oldu. Alışveriş adedi ise 131 bin'i aştı.

Çok güvendiğiniz bir kuyumcunuz var ise elbette elden oradan almak fiyat açısından daha avantajlı. Ama çok güvenebileceğiniz bir yer yok ise internetten almanın da bazı avantajları mevcut, faturalı alım, direkt üreticiden sigortalı olarak adrese gelen ürün vb. gibi.

Dükkandan da internetten de altın alsanız dikkat etmeniz gerekenler şunlar:

1. 22 ayar altınları sadece Darphane basabilir, firmalar basamaz,

2. Firmaların altınları sadece 24 ayar, en düşük 1 gram ağırlığında, şekil olarak mevzuattaki tabirle "diktörgensel" olabilir,

3. Altın basmaya yetkili firmalar Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından faaliyet izni verilmiş olanlar veya izin başvurları değerlendirme aşamasında olan firmalardır. Haricindeki firmaların altınlarını almak satmak ve bulundurmak suçtur.

BORSA

70 yıl evveline ait kurlar. İngiliz, Fransız ve Hollanda gibi yabancı altınlar da ilan ediliyor.

En aşağıdaki dözvi kurları arasındaki resmi-serbest piyasa arasındaki farklar korkunç; 4x 5x farklar var (1958 devalüasyonu yükleniyor). 

Son haftada da talep düşük...

Mayıs'ın son haftası pek çok çalışan için komple tatil olunca 18-22 Mayıs haftası fiilen ayın son haftası oldu. Bayram öncesi yatırımlık altın alış verişi geçmiş haftalara kıyasla bir nebze daha hareketli idi; talep hala çok düşük.Muhtemelen bayram sonrası daha düşük altın fiyatlarıyla karşılaşacağız ve düşük altın fiyatları alımları tetikleyecek gibi görünüyor...

Altın hesaplara yurt dışından da ilgi büyük...

Bankalardaki altın hesaplara ilgi sadece yurt içi kaynaklı değil; yurt dışı yerleşik kişilerin altınları da çok hızlı bir şekilde artıyor. Bu artışı hem altın miktarında görüyoruz hem de yurt dışı altınların payının artışında görüyoruz: altın miktarı 2016'da 3.7 ton iken bugün bu miktar 23 tonu aştı. Yurt dışı kaynaklı altınların payı 2020'de %1.3 iken bu oran bugün %3.3

Altın bankacılığı alanında Türk bankaları müşterilerine gerçekten eşsiz ürünler sunuyor. Çoğu yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızdan oluştuğunu tahmin ettiğim yurt dışı yerleşiklerin de altın hesaplara ilgisi oldukça yüksek. 

2026 ortalaması: günlük 500 milyar dolarlık altın işlemi oldu...

Dünyada, İstanbul'un da dahil olduğu, belli başlı borsalarda ve diğer kayıtdışı olmayan piyasalarda (ETF'ler, OTC) gerçekleşen altın işlemlerinin hacmi geçtiğimiz ay günlük ortalama 394 milyar dolar oldu. Bu tutar 2026'nın en düşüğü olsa da geçmiş verilerle kıyaslanınca oldukça aslında halen oldukça yüksek olduğu anlaşılıyor.

https://www.gold.org/goldhub/data/gold-trading-volumes 

Mevduat 699 ton, kredi 11.5 ton

Bankalardaki altın miktarı 699 ton, bankaların verdiği altın kredisi miktarı ise sadece 11.5 ton. Geçmiş yıllarda 13-14 ton olan bu miktar aydan aya sürekli düşüş trendinde.

Katılım bankalarında 122 ton altın...

Katılım bankalarındaki altınların miktarı 122 tonu aştı. Katılım bankaları altın hesaplarda bankacılık sektöründeki paylarından daha fazlasına sahipler: aktif payları %9.5 iken altın hesaplardaki pay %17.5

Bu payın 5 sene içinde %30'ları bulacağını tahmin ediyorum. Sadece 1 katılım bankasının ağırlığı ile bu oran yakalandı. Altın konusunda iddialı en az 2 katılım bankasının da ağırlığını koymasıyla bu orana ulaşılacağını düşünüyorum. 

Dikkat edilmesi gerekenler: düşük alış-satış marjı ve sadece maliyetine fiziki teslim imkanı.

Gümüş ithalatı rayına girdi

Gümüşe talep yılın ilk çeyreğinde aylık ortalama yaklaşık 250 ton iken Nisan'daki ithalat 50 ton oldu. 50 ton civarı ithalat normal bir talebi gösteriyor. Gümüşteki fiyat tahminleri de yukarı yönlü. Endüstriyel talebin artarak devam ettiği gümüşe yatırım amaçlı talep de eklenince ciddi kavgaların (fiyat artışlarının) yaşandığını gördük, aynı durumun tekrar tekrar yaşanılması kaçınılmaz görünüyor.

Bizim gibi cari açık kıskacındaki ülkeler için altının yanı sıra mutlaka gümüş için de dijital çözümler geliştirilmeli.

4 aylık altın ithalatı 32 ton

Cari açıkla mücadele eden ve vatandaşı altınsever olan hemen hemen her ülke, altın ithalatını frenleyecek çeşitli uygulamaları zaman zaman devreye alır. Kimi ithalata vergi getirirken bazen de bizdeki gibi direkt kotalar devreye girer. 

2024 Ocak ayından itibaren fiilen uygulanmaya başlanan altın ithalatındaki aylık kotanın etkisiyle bu yılın ilk 4 ayındaki toplam ithalat miktarı 32 ton oldu. Kotasız hayatta 2023 Temmuz ayındaki, sadece 1 aylık, ithalat miktarı 38 ton idi!

Geçici çözüm olarak kota elbette işe yaradı, yurtdışına milyarlarca dolar transferine engel olunmuş oldu ama bu arada kalıcı çözümler üzerine de çalışılması gerektiği açık. Bu çözümlerin en başında elbette dijital altın geliyor.

Darphane altınları

Darphane Nisan ayında 5.5 ton altın bastı. Yılın ilk dört ayındaki aylık ortalama üretim 6.2 ton oldu. Trendin görülebilemesi için: geçtiğimiz 3 yılın aylık ortalaması 6.7 ton idi.

Darphane, üretimini kuyumculardan ("halktan" diye okuyunuz) gelen sipariş üzerine yapıyor. Yani üretim miktarı ve bu miktardaki artış azalışın seyri bize fiziki altın talebi hakkında çok önemli ipuçları veriyor. 

Bu altınlar, "altın okuryazarlığı" olmayan veya çok düşük olan kesim tarafından tercih edilen altınlar. Yıldan yıla Darphane altınlarına talebin azalacağını düşünüyorum.

3 ayda 100 kilo...

İlk çeyrek itibarıyla hesaplarda 699 ton altın bulunan milenyum altın bankacılığından ilk dönem altın bankacılığına selam olsun...

Haber: Mayıs 1995

Altın hesaplarda rekor!

699 ton altın bir rekor. İlk çeyrek sonu itibarıyla bankalardaki altın hesaplarda şimdiye kadar gördüğümüz en yüksek altın miktarı... Şubat 2021'e ait 685 tonluk rekor Mart ayında kırılmış oldu.

1. Merkez Bankası'nın, güçlü olmasıyla rahatladığımız, uluslararası rezervlerinin %25'i bankalardaki altın hesaplardan geliyor.

2. Yatırımcılar tarafından fiziki altın yerine fiziki olmayan altın (kaydi, dijital, adı ne olursa olsun) tercih edilmesi cari açıkla mücadeleye önemli katkılar sunmaktadır. 

Banka gibi güvenilir platformlardan altın yatırımı, teşvik edilmesi gereken bir yatırım davranışıdır.

Altın'da Getiri: Fonlar, Darphane Altın Sertifikası ve Fiziki Altın

Nisan ayında altın kaybettirdi. Özellikle fiziki altında kayıp daha fazla oldu. Bunun sebebi ay başında kiloda 2.500 dolar olan hava parasının (altın fiyatlarında yurtiçi-yurtdışı arasındaki fiyat farkı, premium) ay sonunda 280 dolara düşmesi oldu. 

Darphane Altın Sertifikası (DAS) fiyatının kaydi ya da fiziki altın fiyatlarıyla bir ilgisi kalmadı. Yazıyı yazdığım sırada fiziki has altın fiyatı 6.668 TL iken DAS 7.978 TL idi, %20 fark...  

ABD'nin geçmişteki "yastıkaltı altın" yasağı ve rezerv altınlarının 22 ayar olması...

Az bilinen bir bilgidir: ABD'nin, çoğu Fort Knox askeri üssündeki depolarda muhafaza edilen, rezerv altınlarının ortalama ayarı 22 ayar (tam olarak: 916,7 milyem)! 

Bu saflık (1 kg altının %90'ının saf altın %10'unun diğer metaller olması) elbette uluslararası saflık standartlarında değil. Uluslararası kabul gören saflık binde 995 ile binde 999,9

Altınların sadece %17'si binde 995 ve üzeri saflıkta iken %64'ünün saflıklarının binde 899 ile 901 arasında olduğu biliniyormuş. 

Bu altınların temel kaynağı ilgili bir başka şaşırtıcı bilgi: 1933'te ABD Başkanı yastıkaltı altını yasaklayan bir talimat yayımlıyor. Elinde 100 doları aşan değerde altın bulunan herkes, bir iki istisnası daha var, aşan kısmını o günkü değerden (1 onsu 20,67 dolar) devlete vermek zorunda kalıyor. 

Neden böyle bir uygulama oldu tahmin edilebilir: o zamanlar ABD'nin dolar basması gerekiyordu ama kanunen kasasındaki altın kadar dolar basabiliyordu. Altınları halktan toplayıp 1 yıl sonra değerini 35 dolara çıkarıp her bir ons altın için 35 dolar basma yetkisi aldı...

Detaylı bilgiler için:

https://www.presidency.ucsb.edu/documents/executive-order-6102-forbidding-the-hoarding-gold-coin-gold-bullion-and-gold-certificates

https://fiscaldata.treasury.gov/datasets/status-report-government-gold-reserve/u-s-treasury-owned-gold

Dünyada altına talepte büyük değişim...

Dünyadaki toplam altın arz ve talebine dair taze veriler geldi. Altın arzının "inelastik" olduğu malum: fiyatı düştü; arz azaldı veya fiyat arttı; arz yükseldi gibi bir durum görmüyoruz. 

Dikkat çekici taraf altın talebinde. Üretilen altının en büyük kısmı yıllardır mücevherat için ayrılırken artık bu durumun tamamen değiştiğini gözlemliyoruz. Yatırımlık külçe altınlar artık üretilen altınların en büyük kısmının gittiği talep kaynağı oldu. Diğer dikkat çekici değişiklik de Merkez Bankalarının altın alımlarındaki payının artması.

Merkez'in altınları...

Merkez Bankası yılda 1 defa yayımladığı bir veri seti ile rezervlerdeki altının dağılımı hakkında detaylı bilgi veriyor. 2025 yılına ait verileri de yayımladı işte özeti:

• TCMB rezervlerinin %61'i altın.

• Rezervlerdeki toplam 814 ton altının çok büyük bir kısmı Uluslararası Standartta Altın (USA). Nedir USA: 995/1000 veya 999,9/1000 saflıkta, külçe formunda ve LBMA akreditasyonuna sahip rafineriler tarafından üretilmiş altın demektir.

• Rezervlerdeki USA'nın %66'sı TCMB'nin kendisine ait, %26'sı bankalardan gelen altınlar ve % 8'i Hazine altınlarıdır. Bankalardan gelen %26'lık altının %16'sı zorunlu karşılıklardan, %10'u da bankaların muhafaza için TCMB'ye bıraktığı altınlardan oluşuyor. Altın hesapların önemini görüyoruz burada, rezervlerdeki altının 4'te 1'i altın hesaplardan...

• 2017 ve sonrasında FED'de altın tutulmuyor. 

• 811 tonluk USA'nın %71'i (573 ton) Borsa İstanbul kasalarında, %25'i (205 ton) Bank of England'da ve geri kalan %4'ü (34 ton) TCMB'deki kasalarda tutuluyor.

Detaylar: https://www3.tcmb.gov.tr/yillikrapor/2025/pdf/YFR_2025.pdf

İnternetten satışlarda aylık 5 milyar sınırı aşıldı

İnternetten altın satışlarında aylık ciro Mart ayında 5 milyar 14 milyon lira oldu. Havale ile satışların ve yurtdışı kartların dahil edilmediği bu ciro oldukça etkileyici.

İnternetten altın almak kuyumcudan altın almaya göre biraz daha pahalı. Ancak yasal üretim izni olan bir firmadan, faturalı ve sigortalı bir şekilde %100 orjinal ürün garantisi ile adrese gelmesi bu farka değebilir.

Hatırlatma: yasadaki düzenlemelere uymayan bir altın almak, satmak ve bulundurmak "suçtur". Sadece Bakanlık izinli firmalar altın basabilir. Bu firmalar sadece 24 ayar altın basabilir, 22 ayar Darphane'nin işi. Firmaların bastığı altınlar şekil olarak yuvarlak olamaz, köşeli olmalıdır. 1 gramın altında altın basılamaz. Müşterilerin de bu tür altınları almamaları gerekmektedir.

Madenlerden üretim ve "Devlet Hakkı"

Şubat ayında Türkiye'de madenlerden üretilen altın miktarı 1.8 ton olarak raporlandı. Aylık 2 tonun altına düşmeyen üretimde nadir görülen bir durum bu miktar.

Madenlerden çıkan bu altın,talep etmesi durumunda, TCMB'ye satılmak durumunda. Banka öncelikli alım hakkını kullanmadığı durumlarda ise altın direkt iç piyasaya satılıyor.

"Devlet Hakkı" altının ons fiyatı 4.501 - 4.800 dolar olduğunda %23 olarak hesaplanıyor. Yurtiçi rafinerilerde saflaştırmanın yapılması durumunda devlet bu hakkının %40'ını almaktan vazgeçiyor. Yani son durumda madenden çıkan 100 gram altının 13.8 gramı devletin, kalanı ise maden şirketlerinin oluyor... 

Mevzuat: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=3213&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5

Altına talep düşük geçti

Geçtiğimiz 20-24 Nisan haftası altına talebin düşük kaldığı bir hafta oldu. Altındaki yurtiçi-uluslararası fiyat farkı kiloda 165 $ oldu; Türkiye daha pahalı (23-27 Mart haftasında fark ortalama kiloda 6.900 $ idi!).

Altına talebin yönünü ve şiddetini anlık gösteren veriler: Darphane altınları başta olmak üzere işçilikler, bu fiyat farkları ve biraz geriden gelen Darphane üretim miktarı verileridir.

Ülkelerin altın rezervleri

Dünyada 500 tonun üzerinde altın rezervi olan ülkelerin rezerv miktarları değişimlerine bakıldığında 2 önemli eşikten sonra (ABD ve Avrupa hariç) ülkelerin altın alımlarını artırdığı görülüyor.

1. önemli eşik: 2008 krizi. ABD'deki düzenleyici kurumların gevşekliği, sağlam sanılan kurumların iflası dünya için ABD dolarına karşı mesafe konulması gerektiği konusunda inanılmaz bir ihtar idi.

2. önemli eşik: Rusya'nın 2022'de 300-350 milyar dolarlık varlıklarının dondurulması, diğer ülkeler için son çağrı idi.

Merkez bankaları zaman zaman altın satsalar da, dolar artık güçlü rezerv pozisyonunu yavaş yavaş kaybediyor, yeri altın ve Euro ile doluyor...

Altın hesapların payı 3 yılda x3 oldu

2023 yılını 453 ton altın ile bitiren bankacılık sektöründeki altın miktarı 223 ton (%49) artarak 676 tonu aştı. 

Bu miktar artışına altının değerindeki %400'e yakın fiyat artışı da eklenince altın hesapların payı ciddi anlamda yükselmiş oldu. 

Gümüş patlamaya hazır...

Gümüşteki temel "problem" şu: endüstriyel bir ürün... 

Madenlerden çıkarılan altının büyük kısmı külçe, mücevherat vb gibi çeşitli formlarda bireylere sunulurken madenlerden çıkartılan gümüşün büyük kısmı ise güneş paneli üreticileri vb gibi endüstriyel kullanıma gidiyor. 

Altın merkez bankaları tarafından stoklanıyor. Gümüş ise bir rezerv enstrümanı değil. Fiziki altına sıkışıldığı dönemlerde son çare swap satın alma gibi seçeneklerle merkez bankaları piyasaya altın verirken piyasadan altın alırken gümüşte böyle bir kapı yok.

Pandemiden beri gümüş talebi arzın üzerinde seyrediyor ve bu makas artık fiyatlar üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor...

(Financial Times, 16.04.2026)

Altında Ons'ta 4 dolarlık fark krizi!

1995 Nisan - Milliyet Gazetesi'nde yayımlanan bu arşiv haber, Türkiye'deki altının uluslararası fiyatlara göre ons başına 4 dolar (995/1000 altında kiloda 128 dolar) daha pahalı olmasını sorguluyor. 

Bu fark 2-3 ay önce kiloda 10 bin doların üzerindeydi! Yani Türkiye'de 1 kg altın, uluslararası fiyatın 10 bin dolar üzerinde satılıyordu.

O zamanki sebep de elbette arz-talepmiş. Habere göre son 1 haftada 5 ton altın satılınca ve stoklarda altın azalınca fiyatlar artmış. "Demirbank altın ithal ediyor, başka firmalar da ithalat yapacak, dayanın" deniyor haberde...

Katılım bankalarındaki altınlar...

Katılım bankalarındaki altın hesaplar son 1 ayda 1.5 ton, son 1 yılda ise 32.6 ton artarak 116.7 tona (%17.3 paya) ulaştı. Bu artışlar sektör ortalamasının biraz üzerinde gerçekleşen artışlardır.  

Resmin geneline bakınca katılım bankalarının altın hesaplarda aktif büyüklüklerinin  yaklaşık 2 katı bir paya sahip olduğu söylenebilir. Ancak; bu altınların yaklaşık yarısı sadece 1 katılım bankasında. Bu banka (Kuveyt Türk) hariç tutulduğunda katılım bankalarının altın hesaplardaki payının aktif paylarına eşit olduğu görülüyor...

Gümüşte 3 ayda 2025'e yaklaştık...

Mart ayında 100 ton gümüş ithalatı gerçekleşti. Böylece yılın ilk çeyreğindeki gümüş ithalatı, bir önceki yılın %85'ine ulaşmış oldu.

Bu durumun sebebi tabi ki talep. Gümüşte "herkeş alıyor, ben de alayım" furyası yaşanınca piyasada büyük bir gümüş kıtlığı yaşandı ve gümüşün kilosunun uluslararası fiyatın %25 üzerinde satıldığı gün yaşadık (5 Şubat). Firmalar gümüş getirmekte seri olamadılar, herkes gümüş getirmeye başladığında ise rafinerilerde külçe haline getirilmeyi bekleyen gümüş dağları, uzun sıralar oluştu...

Fiziki gümüşe fiyatının %20 üzerinde bedel ödeyerek sahip olanlar elbette kötü bir başlangıç yaptılar gümüş yatırımına. Oysa, tıpkı altında olduğu gibi, banka gibi güvenilir platformlarda kaydi gümüş seçeneği de mevcut.

Mart'ta altın ithalatı 8.5 ton

Mart ayında yurt dışından 8.5 ton altın getirildi. 2024 Ocak'tan itibaren fiilen uygulanmaya başlanan aylık 12 tonluk altın ithalat kısıtı devam ediyor. 

Altındaki ithalat kotası sebebiyle yurt içinde altına talebin yüksek olduğu dönemlerde fiziki altın karaborsa oldu: kilosu uluslararası fiyatın 10 bin doların üzerinde satıldı. 

Bu noktada kaydi altının önemi bir kez daha ortaya çıktı. Banka gibi güvenilir platformlardan altın alıp satmanın, genelde altın bankacılığının teşvik edilmesinde büyük fayda var.

Yurt dışı yerleşiklerin altınlardaki payı son 5 yılda ikiye katlandı

Bankalardaki 676 ton altının 22.5 tonu yurt dışında yaşayan, uyruğu meçhul, kişilere ait. Büyük kısmının "gurbetçi" tabir edilen vatandaşlarımıza ait olduğunu tahmin ediyorum. Tüm altın hesapların yüzde 3.3'üne karşılık gelen bu oran son 5 yılda ikiye katlandı, hızla artıyor. 

TCMB Altın Rezervleri

Merkez Bankası'nın altın rezervleri toplamı 694 tona geriledi. 

Bu sene 57.3 ton altın satılırken 75.7 ton da swap yapılmış (Hesap: Uğur Gürses)

Rezervlerdeki her artış "Merkez altın aldı", her azalış "Merkez altın sattı" şeklinde yorumlanmamalı. Sosyal medyada meşhur bazı analistlerin bile bu hatalı yorumu yaptığını gördüğüm için bu basit bilgiyi tekrarladım. 

Rezervlerdeki altın azalabilir:

* zorunlu karşılıklardaki altınlar azalmış olabilir, 

* bankaların TCMB'de tuttuğu altınlar azalmış olabilir -serbest altın deposu-

* Hazine'nin TCMB'de nezdindeki altınları azalmış olabilir,

* swap yapılmış olabilir,

* satılmış olabilir.

3 Nisan ile biten haftada TCMB 9.5 ton altın satmasına rağmen altın rezervindeki toplam azalış 8 tonda kaldı... (+1,5 ton muhtemelen zorunlu karşılıklardan geldi)

Altında işçilik...

Mart'ın son haftasında gram altınlar tükenince 1 adet çeyrek altının 1500 liranın üzerinde işçilikle satıldığını gördük... Talep çok yüksek olmadığı için şimdilerde işçilikler çok yüksek değil.

 40-50 TL spreadle bankadan kaydi altın alabilecek iken fiziki altın tercih etmek, fiziki tercih edilecekse gram altın yerine gramaltının 3-4-5-10 katı işçiliğe sahip Darphane altınları tercih etmek gibi eğilimler  altın okur-yazarlığı arttıkça değişecektir.

Bankalar topladığı 100 liralık altının 1,76'sını kredi olarak verdiler

Bankaların verdiği altın kredileri Şubat 2026'da geçen yılın aynı dönemine göre 2.6 ton (%18) azalarak 11.9 ton olarak gerçekleşti. Bankacılık sektörünün verdiği 1 milyon TL'lik kredinin 3 bin 608 TL'si altın sektörüne gitti. Banka türü bazında bakıldığında mevduat bankalarının altın kredilerini azalttığı, buradaki boşluğu ise katılım bankalarının ve yatırım bankalarının doldurduğu görülüyor.

Bankalardaki altın mevduat toplamı 676 ton, kredi/mevduat oranı sadece yüzde 1.76 

Yani bankalar topladığı 100 kilo altının sadece 1.76 kilosunu kredi olarak verdiler.