Bankalardaki altınlar rekora gidiyor

Şubat sonu itibarıyla bankalardaki altın miktarı, geçen yılın aynı dönemine göre %36 (179 ton) gibi devasa bir artış kaydederek 676 tona ulaştı.

Bu tablo bize şunu gösteriyor: Bu milletin altın tutkusunun ve yatırımdaki 'güvenli liman' algısının önünü kesmek mümkün değil. Ancak, mevcut talebi fiziki altından kaydi altına kanalize etmek hala mümkün. 

Bunun için bu kanalların teşvik edilmesi, teşvikler sağlanamıyorsa bile alım-satıma ilave vergi vb gibi uygulamalarla sistemin önünün kesilmemesi yeterli olacaktır.

Unutulmamalıdır ki; yasal kanalların zorlaştırılması, kayıt dışı sistemin teşvik edilmesi anlamına gelir.

Kuyumculardaki kuyruklar altın fiyatını artırır mı?

Hem evet, hem hayır.

Hayır:

Altının fiyatı uluslararası piyasalarda ağırlık birimi ons (1 ons=31,1 gram), fiyat birimi ise ABD doları olarak belirlenir.

Örneğin: 1 ons altın 4.500 dolar ise, gramı yaklaşık 145 dolardır.

Türkiye’deki altın fiyatı, bu 145 doların anlık kur üzerinden TL karşılığıdır.; 6.500 liradır misal.

Özetle; Türkiye’de düğün sezonunun açılması veya kuyumcu önündeki kuyruklar, altının küresel  değerini değiştirmez.

Evet:

Gram altın, teorik olarak 145 doların TL karşılığı olsa da işin içine "iç talep" girdiğinde dengeler değişir. Talebin arzı (ithalat kotası vb. nedenlerle) aşması durumunda; işçiliğin yanı sıra, "Premium" denilen ve küresel fiyatın üzerine binen ilave bir maliyet oluşur.

"Hava parası" tabirini yakıştırdığım bu premium o kadar yükselebilir ki, gram başına 10 doları aştığını yakın geçmişte tecrübe ettik.

Sonuç: 

Bizdeki kuyruklar altının küresel fiyatını etkilemez ama kuyumcudan cüzi bir işçilik ödenerek uluslararası fiyattan alınması gereken altın fiyatını oldukça yukarı çekebilir; Evet/Hayır...

Foto: 23.03.2026 Kapalıçarşı Aynacılar Sokak.

Altın Borsası...

80'li yılların ikinci yarısında hukuken doğumu gerçekleşen İstanbul Altın Borsası, yönetmeliklerin hazırlanması, fiziki altyapı, üyelik süreçleri vs derken, 1995'te faaliyete başlayabildi.

Kaçak yollardan yurda getirilen altınların kara düzen yurtiçinde satılmasından ibaret altın piyasası her geçen yıl şeffaflaşarak düzene giriyor, küresel çapta profesyonel bir şekilde altın ticareti yapabiliyoruz.

Gidenlere rahmet, kalanlara selam olsun; emeği geçen herkese minnettarız...

31 Mart 1989, Milliyet
Haberin yayımlandığı tarihte 1 tam altın = 83 USD

Altında Nisan 2025'e döndük

Banka yapacağı ve hatta yaptığı swap ve alış-atış gibi işlemleri kamuoyuyla paylaşmadığı için işlemlerin yönünü ve hacmini öğrenebilmek için Merkez Bankası bilançosunu okumayı iyi bilenlerin hesaplama yapmaları gerekebiliyor. Aksi halde muteber kanallarda dahi yekten "Banka 60 ton altın sattı" haberlerini gördük, şaşırmadık :) Hatta hızını alamayıp bu altın satışlarının küresel altın fiyatlarında düşüşe neden olduğunu yazan da oldu...

Hesaplamalar sonucu resim netleşti: TCMB 34.4 ton swap, 22.2 ton satış  gerçekleştirdi (Uğur Gürses).

Burada kritik olan husus ise şu: altını yurtiçine satarsanız yurtdışına satacağınız tutardan kiloda ortalama 5 bin dolar daha yüksek tutara satabiliyorsunuz. Savaş sonrası ortalama premium 5-7 bin dolar bandında gerçekleşiyor. Banka'nın sattığı miktara göre bu premium tutarı 110 milyon dolar idi... 

(Satış da belki -elbette premiumlu olarak!- yurtiçinde bir gruba yapılmıştır, kimbilir...)

Bankalardaki 100 liranın 17'si altın...

Bankalardaki 100 liralık toplam mevduatın 17 lirası altın hesaplardan oluşuyor, bu bir rekor. 

Ocak ayında bankalardaki altın miktarı 41 ton arttı. Bu miktar artışına altındaki yüzde 20'yi aşan fiyat artışı da eklenince altın varlıkların ağırlığı büyük bir sıçrama gerçekleştirdi.

Fiziki altın yerine güvenilir kaydi altın kanallarının yatırımcılar tarafından tercih edilmesi, başta cari açık olmak üzere pek çok açıdan ülke ekonomisine katkı sunacak, teşvik edilmesi gereken bir alternatiftir.

İşçiliklerde tarihi zirve

Altın fiyatlarındaki düşüşü alım fırsatı olarak gören yatırımcıların bayram sonrası hızla altın almaya başlaması altın stoklarının tükenmesine neden oldu. Piyasada gram altın bulmak güçleşirken Darphane ürünlerindeki işçilik tarihi zirveleri gördü... Eski veya yeni çeyrek altında işçilik, altın değerinin %15'ini gördü!

(Çeyrek altının değeri 11.096 TL + İşçilik 1.669 TL = 1 Çeyrek altın satış bedeli = 12.765 TL) 

İnternetten satışlarda rekor...

Şubat ayında internetten (kartla) altın satışları 146 bin adet işlemle rekor kırdı (Ciro 4.9 milyar TL!). Mağazalardan fiziki altın satın almanın güçleşmesiyle internetten altın satışları beklenenden daha da keskin bir artış gösterdi Şubat ayında.

Borsa İstanbul'a (BİST) akredite ve/veya Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından faaliyet izni almış üreticilerin internet siteleri arasından fiyat/müşteri memnuniyeti kıyaslaması yapılarak güvenle altın alınabilir. 

Dikkat edilmesi gereken 4 madde:

1. AYAR: 22 ayar altın sadece Darphane ürünleri olabilir (Cumhuriyet, Reşad ve Darphane gramaltını). Firmalar sadece 24 ayar altın basabilir.

2. FİRMA: 24 ayar altını sadece Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan faaliyet izni almış ve faaliyet izni başvuru değerlendirilmekte olan firmalar basabilir.

3. ŞEKİL: Yuvarlak şekilli altın basılması (Darphane ürünleriyle kolayca ayırt edilebilmesi için) yasaklandı. Altın artık dikdörtgen şekilli olmak zorunda.

4. GRAM: 24 Ayar altınlar en az 1 gram olabilir.

Yatırımcıların altın alırken bunlara dikkat etmesi, altın satışı yapan firmaların da internet sitelerinde, dükkanlarında mevzuatta belirlenen özelliklerin haricinde altın bulundurmamaları tavsiye edilir, stokta faturalı bile olsa… Aksi halde Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararı ihlalden yapılacak denetimlerde ağır cezalarla karşılaşmak mümkün.

Altında ezberlerin bozulduğu bir dönem...

Kritik bir savaşın ortasındayız; füzeler, bombalar ve ültimatomlar uçuşuyor… 

Normal şartlarda altının "güvenli liman" moduna girip yukarı yönlü bir hareket yapması beklenirdi, değil mi? Ama hayır! 

Ezberler öyle bir bozuldu ki, savaşa giren ülkenin para birimi değerlenirken, bizim altın sanki halk günü ilan edilmiş gibi...Fiyatlar indi de indi...

Yorumlar "Margin call" veya "Faiz indirimi beklentisinin buharlaşması" vb. gibi terimlerden, hızla "Baronlar lobisi" ve "Nakde sıkışan şeyhler (Körfez)" kıvamına evrildi.

Netice itibarıyla; teknik analizciler 'TOBO' diyor, temel analizciler 'Margin Call' diyor, kahvehanedekiler 'Baronlar, şeyhler' diyor... Ama altın, hepsine inat kendi bildiği dilde susmaya devam ediyor. Galiba piyasanın o meşhur 'ters köşe' kuralı yine işliyor: Herkesin aynı manzarayı seyrettiği bir yerde, asıl film hep arkada döner.

Umarım savaş bir an önce biter de ses azalır, duman dağılır; resmi daha net görebiliriz. Bu dönem altında ezberlerin bozulduğu, büyük derslerin olduğu bir dönem…

Katılım bankalarındaki altınlar son 3 yılın zirvesinde

Bankacılık sektöründeki 658 ton altının 115 tonu katılım bankalarında bulunuyor. Oransal olarak bakıldığında, son 36 ay içinde en yüksek paya sahipler. Katılım bankalarının bankacılık sektörü içindeki payları (aktif) yüzde 9.2 iken altın hesaplardaki payları ise yüzde 17.5 olarak gerçekleşti.

2025 sonu itibarıyla hangi bankada kaç ton altın olduğunu yakında yazacağım.

Altın ithalatı

Ocak ayı Altın hariç ithalat 26,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Altın kotası getirilmeden önceki son "serbest" Ocak ayında (2023) altın ithalatı tek başına 68,3 ton bir hacme ulaşmıştı.

Bir yanda enerji (petrol, doğalgaz vb.), hammadde ve tüm sanayi kalemlerini kapsayan koca bir 26,7 milyar dolar, diğer yanda ise kota olmasaydı tek başına bu toplamın neredeyse yarısına yaklaşacak olan (+11 milyar dolar) altın ithalatı...

Altın talebinin ekonomik dengeler (cari açık ve döviz ihtiyacı) üzerindeki baskısı, kotanın neden bir zorunluluk haline geldiğini net bir şekilde özetliyor.

Hamiş: 11 milyar dolar, Ocak 2026 kuruyla hesaptır.

En çok altın alan ülkeler

2015-2025 döneminde altın rezervlerini 100 tonun üzerinde artıran ülkeler arasında Türkiye 3.sırada bulunuyor. Merkez bankalarının alımları halen devam ediyor ve malum, bu kaos ortamında durması için de bir sebep yok. 2008 krizi ve ardından 2022 Rusya'nın varlıklarının dondurulması altın için ciddi kırılmalar idi...

Yurtdışı altınları: 3 yılda ikiye katlandı...

Yurtdışı yerleşiklere ait Türkiye'deki bankalardaki altın miktarı 22 tonu aştı. Bu miktar 2021'de 11.5 ton idi. Yurtdışı yerleşiklerin altın alımları yurtiçi yerleşiklerden daha hızlı artıyor: 2021'de altın hesapların yüzde 1.6'sı yurtdışı kaynaklı iken son durumda bu oran yüzde 3.4'e yükseldi. 

TCMB rezervlerinin %68'i altın oldu...

Merkez Bankası'nın altın rezervleri son durum -6 Mart- itibarıyla 824 ton olarak gerçekleşti. Altın miktarının artışına altının değer artışı da eşlik edince altının rezervler içindeki ağırlığı  %68'i de aştı!

100 liralık altın mevduatının 1.9 liralık kısmı krediye...

Yıllardır 13-15 ton bandında seyreden bankaların verdiği altın kredileri 2026 Ocak itibarıyla bandın dışına çıkarak 12.4 ton olarak gerçekleşti. Aynı dönemde bankalardaki altın mevduat miktarı ise 658 ton, yani kredi mevduat oranı sadece %1.9

Şubat'ta 10 ton altın ithalatı gerçekleşti

2023 yılında sadece 1 ayda gerçekleşen altın ithalatı, yakın geçmişte bazı yıllardaki 1 yıllık toplam ithalat miktarını aşınca (2021 ve 2015 gibi) altın ithalatına kısıt geldi. 

2024'ün ilk ayından itibaren fiilen uygulanmaya başlanan ithalat kısıtı elbette altında ciddi bir arz sorunu oluşturdu. 

Aylık 12 ton ile sınırlanan altın ithalatı, yüksek talep dönemlerinde altın fiyatlarında çok büyük fiyat farklarına sebep oldu. Türkiye'deki altın fiyatlarının Londra'da oluşan altın fiyatını gramda 10 doları aştığı günler oldu... 

Gümüşte 2026 rekorla başladı...

Gümüş fiyatlarındaki agresif hareketler gümüşe yatırımcı ilgisini inanılmaz artırdı. İthalat kısıtı olmamasına rağmen Türkiye'deki firmaların 2026'ya kadar büyük kısmının çeşitli sebeplerle mesafeli durduğu gümüş ithalatının (arzın) çok sınırlı kalması gümüşteki kaydi-fiziki fiyat farklarının şimdiye kadar görülmedik seviyelere çıkmasına neden oldu (Zirve: 5 Şubat. 1 kg gümüşteki fark: 643 $, %25!).

Ocak ayındaki 273 tonluk gümüş ithalatından sonra geçtiğimiz ay ise ithalat miktarı 359 ton oldu. 

Gümüşe yatırımcı ilgisi halen yüksek...

Altın Piyasasında Jeopolitik Makas

İran'daki savaş sebebiyle Dubai'deki fiziki altın fiyatlarının Londra küresel gösterge altın fiyatlarına göre kiloda 900 dolar civarı ucuza alıcılara satıldığına dair haberler var (Bloomberg). Uçuş iptalleri artık dünya çapında çok önemli bir merkez olan Dubai'ye ve Dubai'den altın akışını epey aksattı. Türkiye'de ise altın kiloda 3 bin dolar daha pahalıya satılıyor...

Altında işçilik

1 gram fiziki altın satın aldığınızda bu altında şu sıralar 150 TL'lik (3.4 dolar) fiziki altın -premium- maliyeti var.

Buna ilaveten Kapalıçarşı'daki işçilik tutarları da anlık tablodaki gibi... 

Darphaneden 14 ay sonra gelen üretim rekoru: 7.6 ton

Genelde altın konusundaki okuryazarlık seviyesi düşük yatırımcıların tercih ettiği çeyrek yarım vb gibi altınları üreten Darphane'nin Şubat ayında ürettiği altın miktarı 7.6 ton oldu. Bu miktar 2024 Kasım ayından bu yana gördüğümüz en yüksek üretim miktarı oldu. 

Darphane, kuyumcuların kendisine teslim ettiği 24 ayar 1 kilo ve katları şeklindeki külçe altınlardan 22 ayar altın basan bir kurum. Kendisine gelen siparişler direkt piyasadaki fiziki altın talebini gösterdiği için üretim miktarı oldukça önemli bir gösterge...

Fiziki Altın Rövanşı Aldı!

Ocak ayında altın fonlarının getirisi fiziki altının epey üzerindeydi ve bu durum için "Kaydi altın fiziki altını dövdü..." demiştim. 

Ancak Şubat ayı aşağıda gördüğünüz üzere bambaşka bir tabloya sahne oldu.

• Kiloda fiyat farkı 11.000$ seviyelerine ulaştı.

• 1 gram altında yaklaşık 500 TL gibi yüksek bir "premium" oluştu.

Bu durum fiziki altın alanlar için ciddi bir maliyet yükü oluştururken, elindeki altını bozduranlar için ciddi bir avantaj sağladı.