.jpeg)
1989 yılı Şubat ayı altın fiyatlarını enflasyon oranına göre bugüne (2026) güncellediğimizde, ortaya çıkan reel değerler şu şekilde:
Cumhuriyet Altını: 10.259 TL → 48.000 TL
Reşat Altını: 10.826 TL → 49.000 TL
22 Ayar Bilezik (gr): 1.516 TL → 6.700 TL
Gümüş (gr): 24 TL → 124 TL
Ons Altın: 1.032 USD → 5.000 USD (bls.gov cpi inflation calculator)
TCMB’nin resmi rezerv varlıklarındaki altın miktarı 800 tonu aşmış durumda. Toplam rezervler içindeki payı ise %62 seviyesine ulaştı.
Bu orana ulaşılmasında, kasaya giren fiziki altından ziyade, küresel altın fiyatlarındaki rallinin "değerleme etkisi" başrolü oynuyor.
TCMB rezervlerinin kompozisyonunu ve büyüklüğünü belirleyen 5 temel dinamik var:
Direkt Alımlar: TCMB’nin piyasadan doğrudan topladığı altınlar.
Zorunlu Karşılıklar (ZK): Bankaların yatırdığı altınlar (Altınların büyük kısmı vadesiz olarak hesaplarda: ZK oranı %30 !).
Hazine Altınları: Hazine’nin TCMB nezdindeki hesabı.
Serbest Depo: Mülkiyeti bankalara/mudilere ait olan ancak TCMB kasasında saklananlar.
Altın Fiyatı: (Miktar sabit kalsa bile, fiyat artışı altının toplam rezervdeki payını matematiksel olarak büyütür).
Resmi bir politika olmasa da, TCMB yönetiminin rezerv kompozisyonunda altın payının %60’ın üzerine çıkmasını arzu etmediğini düşünüyorum.
Buna en güçlü dayanağım ise; TCMB’nin daha önce düzenli olarak yaptığı yurtiçi madenlerden altın alımını (aylık ortalama 3 ton) durdurma kararıdır.
Şu anki artış, TCMB'nin aktif bir politikasından ziyade; fiyat etkisi, serbest depo girişleri ve ZK mekanizmasının yarattığı "pasif" bir yükseliştir.
TCMB artık altın alımından ziyade altın satışını düşünebilir: ülkede fiziki altın kıtlığı had safhada, altın fiyatları zirvelerde, rezervler -kendi malı- altın dolu...
Gümüş piyasasında ezber bozan bir ay geride kaldı.
Geçtiğimiz ay 273 ton gümüş ithalatı yapılarak tarihi
bir rekor kırıldı. Ancak piyasadaki iştah o kadar yüksek ki, bu rekor arz bile
"fiziki gümüş" talebini doyurmaya yetmedi.
Piyasa Dengesi ve Fiyatlama: İthal edilen yüzlerce
tona rağmen piyasada ciddi bir gümüş kıtlığı yaşanıyor. Talep eğrisi,
arzın çok üzerinde seyredince matematik devreye girdi ve iç piyasa ile dış
piyasa arasındaki makas %20'ye ulaştı (12.02.2026 - 11:05):
Bu Bir "Fırsatçılık" mı? Bazıları "Dünyada
fiyat böyleyken bizde neden pahalı?" “diye soruyor. Ancak bu durumu
kınamak, piyasa gerçeklerini reddetmektir.
Gümüş, ekmek veya su gibi zorunlu bir tüketim maddesi
değildir. Tasarruf sahibinin, giderlerini karşıladıktan sonra "yatırım
aracı" olarak gördüğü ve satın almaya gönüllü olduğu bir emtiadır.
Eğer serbest piyasada alıcı, bu "premium"u ödemeye
razıysa ve satıcı da bu fiyattan (kıtlığa rağmen) malı bulup getiriyorsa; bu
şeffaf olağan bir ticarettir.
Malın olmadığı yerde fiyatı "tabela" değil, "erişilebilirlik" belirler…
Türk bankacılık sisteminde, yurt dışı yerleşiklere (yabancı ve gurbetçi) ait altın mevduatı 20,5 tona yükseldi.
Bu rakam sadece bir "mevduat kalemi" değil, adeta
orta ölçekli bir ülkenin merkez bankası rezervi kadar.
Öyle ki; Dünya Altın Konseyi verilerine göre bu miktar, ülkelerin
altın rezervleri listesindeki ilk 100 ülkeden 31'inin resmi altın
rezervini geride bırakıyor.
Bankacılık sistemindeki altın mevduatlarını konuşurken
genelde yerli yatırımcının reflekslerine odaklanıyoruz. Ancak veriler, sınır
ötesinden gelen sessiz ve istikrarlı bir ilgiyi işaret ediyor.
Takibe değer…
Bankaların verdiği altın kredileri yıllardır 13 tonun altına düşmez, 15 tonun üstüne çıkmaz. Bankalar geçtiğimiz yıl sonu itibarıyla 616.5 tonluk altın mevduatına karşın sadece 13.2 ton altın kredisi verebildiler; kredi/mevduat %2!
Bir tarafta krediye muhtaç altın sektörü, diğer yanda kucağında 600 tonu aşkın "ekonomiye kazandırılmış" altınla ne yapacağını bilemeyen bankacılık sektörü...
Şunu da hatırlatmakta fayda var: bankalara yatan altının %30'u bankalar tarafından TCMB'ye veriliyor.
Altınlar en azından "uluslararası rezerv" olarak değerleniyor ama bu altınları zorunlu karşılık olarak TCMB'ye veren bankalara bir getiri/teşvik sunulmuyor.
Oysa fiziki altına talebin bir kısmını kaydiye dönüştüren altın hesapların (mudilerin ve bankaların) teşvik edilmesi çok önemli...
Darphane Ocak ayında 6.8 ton altın üretti. Yılın ilk ayında üretilen altın miktarı 2025 aylık ortalamasının %65 üzerinde oldu. Kuyumcuların -dolayısıyla halkın- talebi üzerine üretim yapıldığı için fiziki altına talebi gösteren önemli bir göstergedir.
Ocak ayı başında uluslararası fiyata ek olarak 4.000 dolar seviyesinde olan kilogram başı fark (prim/hava parası/premium), ay sonunda 8.000 doları aştı. Şu an ise 7.000 dolar seviyelerinde dengelenmeye çalışıyor...
Altın ithalatına getirilen, 2024 Ocak ayından itibaren uygulanmaya başlanan aylık 12 ton ithalat kısıtı ile altın ithalat miktarı son 2 yılda 126 tonda kaldı. Bu kısıtın sebebi elbette altın almak için yurtdışına göndermek zorunda kalınan yüksek tutarlar sebebiyle oluşan cari açık. 2026'da kalkması beklenen bu ithalat kısıtı, altın fiyatları "uçunca" rafa kalktı.
İthalat kısıtının en büyük sonucu Türkiye'de altının kilosunun yurt dışına göre 10-15 bin dolar daha pahalı hale gelmesi oldu.
Bu sene de çok yüksek premiumlarla işlemlere hazır olunması gerekiyor.
Nitekim aşağıdaki tabloda da görüldüğü üzere, şu an yüksek talep döneminde olduğumuz için, Darphane ürünlerinin gram başına işçilik tutarları gram altın ve düşük işçilikli bileziklere (ikili veya üçlü burma) kıyasla yaklaşık 3 kat seviyesinde seyrediyor.
Son 3 yılda küresel altın arzı toplamda 15 bin ton oldu. Bunun 11 bin tonu madenlerden gelirken kalan 4 bin tonu ise hurda altın tabir ettiğimiz altınların geri dönüşümünden kaynaklandı (Hurda altın: Kuyumcuya bozdurmak için götürdüğünüz, bükülüp bir kutuya atılan o altınlar...)
Pandemi öncesi dönemde küresel altın arzının yarısından fazlası mücevher sektörü tarafından talep edilirdi. Son 3 yılda ise talepte artık yatırımlık altınlar öne çıktı.
Bu durum dünya genelinde olduğu gibi bizde de böyledir diye tahmin ediyorum. Kapalıçarşı'da mücevher satanlar işlerin azlığından yakınırken külçe altın ve Darphane altınları satanların önünde izdiham görüyoruz.
Altın, artık takı mücevherden ziyade yatırım için tercih edilen bir ürün...
Altın fonlarının Ocak ayı getirilerine bakınca finansal
okuryazarlık dersi niteliğinde harika bir tablo ortaya çıktı:
1. Fonların İçeriği Her Zaman "Altın" Değildir
Altın Fonu tercih edenlerin bilmesi gereken ilk kural: Altın fonlarının içinde
%99 "kıymetli maden" olan da var; %0 olan da... Evet bazı fonlar (çoğu!) altının kendisine değil, altına dayalı enstümanlara yatırım yapar. Fon
sepetinizde ne taşıdığınızı iyi bilin...
2. Kaydi vs. Fiziki Getiri Farkı Artık "Altının
Getirisi" derken bunu ikiye ayırmamız gerekiyor:
Neden bu fark oluştu? Bu durumun temel sebebi, yurt
içi fiyatlarında oluşan "premium" (makas) farkları. Fiziki altın ile
ekran fiyatı arasındaki bağ kopmuş durumda.
Makas Korkunç Boyutta: Bugün (03.02.2026, 13:47)
itibarıyla canlı örnek:
Arada 10.000 Doların üzerinde bir "fiziki erişim
maliyeti" (hava parası) var.
Yatırım yaparken bu makası hesaba katmayan, maça 1-0 yenik başlar.
Berberde, markette, toplu taşımada, dost meclislerinde hep aynı fısıltı: “Gümüş uçacakmış, altın patlayacakmış…”
Finans tarihinin en acı tecrübesidir; kalabalığın "en
emin" olduğu an, genelde hatanın başladığı andır. Şu an altın ve özellikle
gümüşteki fiyat hareketleri, teknik ve mantıktan kopup tamamen bir "sürü
psikolojisine" dönüşmüş durumda.
Birkaç uyarı (tecrübelerinizi ve görüşlerinizi ekleyebilirsiniz)
Sert Çıkan Sert Düşer: Fiyatı dik açıyla yükselen her enstrümanın yerçekimiyle imtihanı da sert olabilir. Düzeltme gelmeden tepeden giren, yıllarca terste bekleyebilir.
Kısa Vadeci Kaybeder: "Şimdi alayım, 2-3 aya satar köşeyi dönerim" diyenler altın ve gümüşte genelde kaybeder.
Borçla Yatırım Olmaz: Hele ki borçlanarak, kredi çekerek bu fiyatlardan girenlerin sonu hüsran olabilir.
Uzman Enflasyonu: Ekranlarda gördüğünüz her "Uzman" titrine inanmayın. “ Altın ve para piyasaları uzmanlarının çoğunun uzmanlığı kuyumculuktan öteye gitmez, para piyasası nedir diye sorsanız cevap veremez. Birine itibar etmeden önce araştırın: "Geçmişte ne demiş, ne olmuş?"
Hava Parası. Alırken zarar etmeyin: Fiziki altında gramda 10-15 dolar arası “fiziki altın farkı” oluşabiliyor. Fiziki altına talebin yoğun olduğu zamanlarda altın ücretine ve işçiliğe ilaveten oluşan fiyat farkları şimdilerde olduğu gibi korkunç boyutlara çıkabiliyor.
Foto: Kapalıçarşı'da alım izdihamı, 2 Şubat 2026
Bankacılık sistemindeki altın varlığı, 2025 yılı itibarıyla 616 tona ulaştı. Yılın sadece son ayında 33 tonluk muazzam bir giriş gerçekleşti ki veri setimde geriye dönük baktığımda, bu, son 60 ayın en sert yükselişi.
Bu miktar artışına bir de altının değerindeki artışı eklediğimizde, altın hesaplarının ulaştığı finansal büyüklüğün çapı daha net anlaşılıyor.
Burada kritik bir uyarı yapmak şart: 'Cari açığı artırıyor' gerekçesiyle halkın altın talebine kısıtlayıcı tedbirler getirmek, bu tasarrufu yastık altına (kayıt dışına) itmekten başka işe yaramaz. Oysa asıl değerli olan, bu servetin ekonomik sistemin içinde kalmasıdır. Bu sebeple altın bankacılığı kısıtlanmayı değil, aksine ciddi anlamda teşviği hak ediyor.
TCMB'nin altın rezervlerindeki artış hızı yavaşladı. Bunun en büyük sebebi Banka'nın madenlerden çıkan altını alma hakkından bir süreliğine vazgeçmesi oldu. Bankalardaki altın miktarı arttıkça TCMB'ye gelen zorunlu karşılık altın miktarı da artıyor. Rezervdeki 817 ton altının parasal değeri 130 milyar dolar, toplam rezervlerin %60'ı altına tekabül ediyor. %60 sonrası artık "TCMB altın rezervlerini azaltmalı mı?" tartışılmaya başlanacak konu olacak...
Bugün Altın Kabul Sistemi, altın hesaplar vb gibi altın ürünleriyle dolu bankacılık sektöründe bir milat...
Ocak 1984, macera başlıyor...
TCMB'nin toplam uluslararası rezervleri 200 milyar doları aşarak rekorlar kırarken burada altın da teşekkür edilmesi gereken bir enstrüman oldu. 2023 Şubat ayında gördüğümüz zirve olan 837 ton bu sene içinde geçilecektir diye tahmin ediyorum.
Altının (USD karşılığı) ağırlığı %59 oldu rezervler içinde, altın fiyatları tırmandıkça bu da artıyor tabi. Bu ağırlıktan sonra TCMB'nin altın rezervlerini azaltıp azaltmaması gerektiği tartışılmaya başlanacaktır.
İnternetten altın satışları ciddi bir artış trendinde. 2025'in son ayında 129 bin adet işlem ve 4.3 milyar TL ciro gerçekleşti.
İnternetten altın almanın artıları ve eksileri var. En büyük artısı (elbette doğru yerden alındığında) düşük ayar, taklit ürün, sahte, faturasız vb. gibi önemli risklerden korunmaktır. En büyük eksisi de kargo, sigorta, ambalaj vb gibi ilave maliyetler dolayısıyla ilave ücret ödenmek durumunda kalınması.
"Doğru yer"den kasıt şudur: Borsa İstanbul'a (BİST) akredite ve/veya Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından faaliyet izni almış üreticilerin internet siteleridir. Bu siteler arasından fiyat/müşteri memnuniyeti kıyaslaması yapılarak güvenle altın alınabilir.
BİST'e akredite üreticiler: Ahlatcı, Garanti, ONSA ve Nadir
Bakanlık'tan izin almış üreticiler: Altın Rafineri Dünyası, Samsun Altın Rafinerisi, Rekor Altın Rafineri ve Ozanlar Metal Rafineri (Bakanlık değerlendirme aşamasında, listeye eklemeler olacak)
Merkez bankalarının bu yoğun altın alımları kısa vadede eskisine dönecek (yarı yarıya azalacak) gibi durmuyor. Bu da altın fiyatlarının en büyük destekçisi...
Neden kıymetli?
Bankalara yatırılan altının yaklaşık %30’u TCMB’ye rezerv olarak gidiyor. 26 Aralık’ta ilan edilen TCMB’nin 194 milyar dolarlık rezervlerinin yüzde 60,3’ü altın rezervlerinden oluşuyordu. Bu altının %18’inin, genel olarak da toplam rezervlerin %11’inin bankalardan altın alan vatandaşların altılarından oluştuğu göz önüne alındığında, altına yatırım yapan vatandaşların bu yatırımlarını bankalar kanalıyla yapmalarının teşvik edilmesi gerektiği açık.
Mevcut durumda ise otorite tarafından altın "yabancı para" kategorisinde dövizle aynı konumda değerlendirilerek bankalar dezavantajlı konuma düşürülüyor. Bu sebeple bankaların bir kısmı altın alım satımı arasındaki makası iyice açarak vatandaşa "bana gelmeyin" diyorlar.
Altın yatırımlarını kayıtdışı olarak değil de bankalar kanalıyla yapan yatırımcılar için de -şimdilik- binde 2 vergi getirilmiş durumda.
Bu durumun sebebi, "caydırıcı tedbirlerle" altın alımının cazip olmaktan çıkarılmaya çalışılması. Altın alımı cari açığı artırıyor, vatandaş altın almasın.
Büyük resim ise, bu tedbirlerin altın yatırımcısını kayıtdışı yatırıma zorladığını gösteriyor. Altın yatırımcısı o altını alacak; ama bankadan ama bir dükkandan...
"Eski altın" ile "yeni altın" arasındaki tek fark altının hangi yılda basıldığı. Altını bozdururken altının hangi tarihte basıldığının bir önemi olmayacak. Dolayısıyla satın alırken de, hele şimdiki gibi ciddi farklar var ise, yeni tarihli altında ısrarcı olmanın bir gereği yok. Böyle diyorum ama, 1 gram kaydi altın sertifikasına 1 gram fiziki altının bedelinin %80 fazlasını ödeyen yatırımcılarla dolu bir piyasada bu söz ne kadar etkili olur emin değilim.
Yeni altın:
Ata Lira (sikke) grubu altınlar için 29 Ekim 2025 ile 28 Ekim 2026 tarihleri arasında basılan altınlardır.
Ata Lira hariç ziynet grubu altınlar için 1 Ocak - 31 Aralık 2026 tarihleri arasında basılan altınlardır.
Bankalardaki altın miktarı geçen yılın aynı dönemine göre (Kasım) %18 artarken altın fiyatı da bu dönemde %90 arttı. Miktar ve fiyat artışı birlikte bankalardaki ve TCMB rezervlerindeki altının ağırlığını ciddi anlamda artırmaya devam ediyor.
Bankalardaki artışa biri sert biri yumuşak 2 fren getirilmesine rağmen altın miktarı arttı.
Sert fren: altın, yabancı para mevduat içinde değerlendirildi ve yabancı para mevduatla ilgili bankalara sert tedbirler cezalar uygulandı. Bankalara dövizin yanı sıra altından da uzak durun denmiş oldu.
Yumuşak fren: aynı bakış açısıyla, yatırımcıları altından uzak tutmak için altın mevduatlara -şimdilik-binde 2 vergi getirildi. Bu oran yatırımcıları caydırmaya yetmedi elbette. (Kapalıçarşı bu oranın binde 2 değil yüzde 2 olması için heyecanla beklemede (!) )
Bankalardaki altın miktarı Kasım ayında 5.2 ton, 2025'in ilk 11 ayında ise 92.2 ton aratarak 582 tona ulaştı.
582 tonluk altın mevduatına karşılık altın kredileri ise aynı dönemde 13.6 ton oldu; Kredi/Mevduat= %2.3
Bir tarafta bankaların atıl kaynak olarak gördüğü devasa bir değer, diğer taraftan krediye muhtaç altın sektörü...
Darphane yılın son ayında 1,8 ton altın bastı. 2025 yıl genelinde basılan altın miktarı yaklaşık 50 ton olarak gerçekleşti. Darphanenin bastığı altınların taklidi piyasada her zaman yaygın şekilde bulunduğu için bu altınların (çeyrek, yarım, tam, ata liralar, reşatlar..) mutlaka çok güvenilir yerlerden alınması tavsiye edilir.
"En ucuz işçilik olan altın hangisi?" sorusunun cevabı zamana göre değişiyor. Talebin düşük olduğu zamanlarda Darphane ürünlerinin "eski"leri ucuzlar. Gramaltınlar ise işçilikleri en istikrarlı ürünlerdir.
Darphane ürünlerinin taklidi (sahtesi değil) piyasada çok fazla olduğundan, çok ama çok güvenilir tandık bir yer yoksa ve fiyat farkı fahiş değil ise fiziki altın alımlarında gramaltın tercih edilmesi tavsiye olunur...
Kapalıçarşı'da1 kg gümüş uluslararası fiyatlara göre yaklaşık 200 dolar daha pahalı. Altındaki fark ise yaklaşık 1.400 dolar.
Gümüşün fiyatı baz alındığında farkın yüzdesel büyüklüğü daha iyi anlaşılıyor.
Altındaki bu fark ise kiloda 10 bini aşan premiumu görünce önemsiz diyebiliriz. Gramda 1,5 dolar yani yaklaşık 65 lira premium mevcut. Basında yazdığı gibi ithalat kotası kalkarsa altının gramının bin tl düşmesi gibi bir durum olmaz yani, en fazla an itibarıyla 65 TL olur...
ABD'nin yarın ne yapacağının bilinemediği bir ortamda güvenilir liman elbette altın. Merkez bankaları doları azaltıp altına ağırlık vermeye devam ederken TCMB de altın rezervlerini hem zorunlu karşılıklar aracılığıyla hem de direkt alımlar ile 2025'te 49 ton artırdı.
Kapalıçarşı'dan 24 ayar fiziki gramaltın alanlar Aralık ayında %5.9, yıl genelinde ise %103.9 kazandı.
"Altın ihtiva eden fonlar"ın brüt getirileri (vergiler ve yönetim gider kesintileri hariç!) aşağıdaki gibi gerçekleşti.
Fiziki altın getirisini aşanlar kırmızı renkte.
Altın fiyatlarının 2026'da hangi seviyelerde olacağı konusunda genel beklenti "yukarı". Nokta atışı fiyat tahmini (çok "tık" getirse de) paylaşmak elbette medyumluk olur. Trump faktörü oldukça altın fiyatları artacak demek yanlış bir yaklaşım olmaz.
Bu kaos ortamında 2026'da altın fiyatlarını yukarıya itecek önemli faktörlerden bazıları:
"Jeopolitik riskler" azalmak bir yana artacak. ABD'nin yarın hangi ülkeye ne yapacağı, bu durumun neleri tetikleyebileceği belli değil (Çin ne zamana kadar "sabredecek"?).
Merkez bankaları dolardan kaçıp altın stoklamaya devam edecek. Fiziksel altın arzının gittikçe daha büyük kısmını merkez bankaları alıyor.
FED faiz indirimleri yapacak. Faiz düştükçe x altın fiyatları artabilir
Yatırımcılar altına yöneldiler. Fiyatlart arttıkça satış değil daha da yükselecek beklentisiyle alış geliyor.
Dolar güçsüz olacak. Diğer para birimleriyle altın satın almak nispeten daha kolaylaşıyor.
Velhasıl, aşağıdaki tabloda ons/5 bin doların altındaki tahminlerin çok düşük kaldığı söylenebilir.
Merkez bankalarının rekor altın alımlarıyla seneyi bitirdik. TCMB de rezervlerindeki altın miktarını en çok artıran bankalar arasındaydı. Bu artışın 2 kaynağı:
1. Banka'nın kendi malı olarak altın satın alması,
2. Bankalardaki altın hesaplardan zorunlu karşılık alması.
Altın miktarıyla birlikte altın fiyatı da artınca altının rezervlerdeki payı %60'ı aştı.
FED faiz indirimleri, jeopolitik riskler, merkez bankalarının altın alımları... 2025'te altın fiyatlarını artıran sebeplerin hepsi, belki de daha fazlası, 2026'da da devam ediyor olacak. 2026'da da altın, en çok konuşulan enstrümanların başında olacak gibi görünüyor...
