Altında pandemi sonrasından bugüne neler oldu...

Altın son dönemdeki fiyat hareketleriyle ezber bozdu denebilir. Gerçekten de, kriz zamanlarının güvenilir limanı denilen altının, savaş başladıktan sonra fiyatı neden düştü? Bu durum pek çok küçük yatırımcının kafasını haklı olarak karıştırdı. Gelin altın fiyatlarının hareketine pandemi sonrası 4 döneme odaklanarak bakalım.

1. Pandemi Dönemi ve Likidite Bolluğu (2022 - 2023)

Pandemi sürecinde küresel ekonominin tamamen durmasını ve zincirleme iflas dalgalarını engelleme amacıyla, ABD (FED) enflasyon riskini göze alarak piyasaya trilyonlarca dolarlık devasa bir likidite sürdü. Pandemi sonrasında ise bu kontrolsüz parayı piyasadan geri çekmek ve yükselen enflasyonu dizginlemek adına agresif bir faiz artırım döngüsü başlattı. Alternatif getirilerin (tahvil faizlerinin) yükselmesi, faiz getirisi olmayan altını baskılayarak fiyatları 1.600 - 2.000 dolar bandına hapsetti.

2. Yapısal Kırılma ve De-dolarizasyon Süreci (Mart - Kasım 2024)

Mart 2024, piyasaların Fed'den "faiz artırım döngüsünün resmen sonuna gelindiği" sinyalini almasıyla altının 2.000 dolar psikolojik barajını kalıcı olarak kırdığı dönem oldu. Bu süreçte G7 ülkelerinin, Rusya'nın dondurulmuş 300 milyar dolarlık rezervlerinden elde edilen faiz ve kâr payı gelirlerine Ukrayna lehine el koyması küresel finans sisteminde bir dönüm noktası yarattı. Batı'nın doları bu denli açık bir finansal silah olarak kullanması karşısında, gelişmekte olan ülke merkez bankaları (başta Çin olmak üzere) rezerv risklerini yönetmek adına dolardan kaçıp hızla fiziki altına yöneldi. Bu kurumsal talep dopingi, altını 2.000 - 2.800 dolar aralığına taşıdı.

3. "Trump Ticareti" ve Zirve Yapan Belirsizlik (Kasım 2024 - 2025 Sonu)

Kasım 2024'te Donald Trump’ın seçilmesi ve Ocak 2025'te resmi olarak göreve başlamasıyla birlikte piyasalarda yepyeni bir dönem açıldı. Trump’ın agresif gümrük tarifeleriyle küresel ticareti yeniden şekillendirmesi; Grönland, Meksika ve Venezuela eksenli jeopolitik çıkışları ve FED’in bağımsızlığına yönelik sert salvoları küresel belirsizliği zirveye tırmandırdı. Güvenli liman arayışı bu kaotik ortamda altını 2.800 dolardan 4.300 dolara kadar fırlattı.

4. Patlama ve Savaş Döneminde Dengelenme (Aralık 2025 - 2026)

Aralık 2025’i 4.300 dolar seviyesinde kapatan altın, 2026'nın hemen başında İran'da patlak veren toplu gösteriler ve Trump yönetiminin ateşe benzin döken açıklamalarıyla adeta parabolik bir patlama yaşadı. ABD dolarına olan güven sarsıntısı ve jeopolitik panik alımlarıyla 29 Ocak 2026’da 5.598 dolar ile tarihi zirve test edildi. Şubat’ta İran’daki protestoların yeniden şiddetlenmesi ve ABD-İran sıcak savaş ihtimalinin somutlaşmasıyla fiyatlar 5.000 - 5.200 dolar bandında tutundu.

Savaş başladı altın düştü, pekii neden? İşte Mart 2026 ve sonrasında altının gerilemesinin 3 temel nedeni:

1. "Beklentiyi Satın Al, Gerçeği Sat" ve En Kötü Senaryonun Gerçekleşmemesi: Savaş öncesi Ocak-Şubat döneminde panik alımlarıyla %22 yükselen altın, sıcak kara savaşının fiilen başlamamasıyla gevşedi. Yılın başında piyasayı korkutan bölgesel nükleer bir felaket veya küresel tedarik zincirlerinin tamamen kopması gibi en korkulan senaryoların gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması ve riskin sınırlarının somutlaşması (Haziran'daki İsviçre Mutabakatı'na giden süreç) jeopolitik risk primini hızla eritti.
2. Fed’in "Savaş Enflasyonu" Karşısında Frene Basması: Savaşın tetiklediği petrol fiyatlarındaki yükseliş, küresel olarak yeni bir enflasyon dalgası korkusu yarattı. Bu durum, FED’in faiz indirim planlarını tamamen rafa kaldırmasına, hatta faizlerin daha bir süre yüksek kalacağı algısına yol açarak altının fırsat maliyetini artırdı.
3. "Margin Call" (Nakit İhtiyacı) ve Kurumsal Likidasyon: Savaş döneminde küresel borsalarda yaşanan geri çekilmeler, büyük fonları ve kurumsal yatırımcıları nakit ihtiyacına soktu. Fonlar, teminat açıklarını kapatabilmek için portföylerinde halihazırda en çok kârda olan ve en likit enstrümanı, yani altını satarak nakde geçmeyi tercih etti. Bu durum piyasadaki arzı artırarak fiyatları baskıladı.

Altın İçin Yeni Normal Ne? Savaş köpüğünden arınan altın, 4.000 - 4.200 dolar seviyelerinde kendine bir zemin arıyor. Merkez bankalarının dolara karşı rezerv çeşitlendirme iştahı ve Trump yönetiminin yüksek gümrük tarifeleriyle tetiklenen kronik enflasyon endişesi, altının bir daha pandemi öncesi seviyelere dönmesini imkansız kılıyor. 

Kısa vadede yüksek faizlerin baskısı hissedilse de altın, küresel finansal sistemin yeni kırılganlıklarına karşı cephane topladığı, 4.000 dolar tabanlı yönü kuzey olan yeni bir normalin eşiğindeyiz gibi görünüyor.