Fiziki altına talep canlanıyor

Sadece sipariş üzerine üretim yapan ve bu sebeple piyasadaki fiziki altına talebin şiddetini ve yönünü bize gösteren göstergelerin en önemlilerinden biri olan Darphane'nin ürettiği altın miktarı Ocak ayında 5,6 ton oldu.

2024'ün son 8 ayındaki talep aylık ortalama 4 ton iken Ocak ayında hafif bir artış gördük. Yurtiçi fiziki altına talebin canlandığını gösteren anlık gösterge olan uluslararası piyasalardaki fiyat farkı ise kiloda bin doları aştı, 2 bin dolara gidiyor.

Detalı bilgi için: https://ms.hmb.gov.tr/uploads/sites/7/2025/02/Cumhuriyet-Altini-Talebi-Gr-2025-1.-ay.pdf

"Yastıkaltı altın enflasyonu patlattı"...

TCMB güzel bir çalışmayla ülkemizdeki hanehalkı varlıklarının dökümünü-değerlemesini yaptı. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelere kıyasla ülke olarak tasarruf oranımızın -resmiyette- düşük olduğu klasik bilgisini paylaşarak bizdeki tasarrufların finansal sistem dışında olduğu yinelendi ve hanehalkı varlıklarının 3 ana başlıkta dökümüne yer verildi:

1. Finansal varlıklar (505 milyar $),

2. Kiradaki -oturulanın haricinde yatırımlık- konutlar (701 milyar $),

3. Yastıkaltı altın -evet, TDK'ya göre yastık+altı birleşik yazılıyor- (311 milyar $).

300 milyar dolardan daha fazla bir değere sahip devasa bir kayıtdışı varlık olarak nitelenen yastıkaltı altınla ilgili çarpıcı tespit ise bu altınların enflasyonla mücadeleyi zorlaştırdığı...

Değeri artan altınların etkisiyle, getirilen onca sıkılaştırıcı düzenlemeye rağmen harcamaların azalmadığı ve dolayısıyla enflasyonun körüklendiği TCMB raporunda ifade edilmiş (Rapordaki ilgili bölümdeki teknik ifade: "Hanehalkı varlıklarının stok değerinde gözlenen toplam değerlemenin, varlık etkisi kanalı ile harcamaları artırarak talepte sıkılaşma kaynaklı yavaşlamanın geç gerçekleşmesinde, yani talebin dirençli olmasında etkili olduğu değerlendirilmektedir").

Ne yapıp etmeli, tasarrufların finansal sistem içinde kalması sağlanmalı. Tahminlere dayalı verilerle sağlıklı bir ekonomi yönetimi elbette verimli olmaktan uzak kalıyor.

TCMB Raporu: https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/7fe472db-2be4-4174-b7cd-aac38a547e53/enf25_i_tam.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-7fe472db-2be4-4174-b7cd-aac38a547e53-pjvBvHv

Türkiye en çok altın alan 2. ülke oldu

Dünya çapında yıllık 5 bin ton olan altın talebinin en istikrarlı alıcıları arasında merkez bankaları geliyor. Merkez bankaları son 3 senedir bin tonun üzerindeki altın talebiyle altın fiyatlarının canlı kalmasına katkıda bulundular. 

Çalkantılı dönemlerin güvenli limanı olarak bilinen altına yöneliş, ABD'nin yeni yönetimiyle birlikte hız kesmeyecek; bilakis hız kazanacak gibi görünüyor.

TCMB'nin stokları 2024 sonunda 760 tonu aştı. Türkiye, Çin ve Hindistan gibi altını seven büyük ekonomileri de geçerek Polonya'nın ardından en çok net alım yapan 2. ülke oldu.

Dünya genelinde ülkelerin uluslararası rezervlerinde doların ağırlığı yıldan yılda azalıyor, dolar yerine altın, rezervlerdeki ağırlığını arttırıyor. 

Detaylı bilgi: https://www.gold.org/goldhub/gold-focus/2025/02/central-bank-gold-statistics-december-2024

Dünya 2024’te 5 bin ton altın talep etti…

Dünya genelinde altın talebi 2024’te 4 bin 974 ton oldu. Altına olan 100 birim talebin 40’ı mücevher sektöründen, 24’ü yatırımlık külçe vb. altın üreticilerinden, 21’i merkez bankalarından ve 7’si teknoloji kullanımı kaynaklı gerçekleşti.

Bir önceki seneye göre yaklaşık olarak aynı miktarda olan bu talebin yaklaşık olarak 4’te 3’ü altın madenlerinden çıkarılan altınlarla karşılandı.

Altın talep edenler tarafında, son üç yıldır her sene bin tonun üzerinde altın alımı yapan merkez bankalarının etkisinin güçlü bir şekilde devam ettiği görülüyor. Amerikan Doları’nın bir silah olarak kullanılmaya başlanmasıyla, ülkelerin uluslararası rezervlerinde dolardan altına doğru geçişlerin devam etmesi beklenebilir.

Altından mamul mücevher talebi ise 2024’te dünya genelinde yüzde 10’un üzerinde bir düşüşle 1.877 ton olarak gerçekleşti. Yüksek enflasyon ortamında tüketicilerin satın almalarını kıstıkları başlıca alan da mücevher sektörü idi.

Mücevher sektöründeki %11 talep düşüşüne karşın yatırımlık altınlara (külçe altın vb.) talep ise %25 artarak 1.179 tona ulaştı.

Teknoloji alanında önemli bir yere sahip olan altına talep, yapay zeka ile birlikte artmaya devam ediyor: elektronik alanındaki altın kullanımı %9 artarak 271 ton olarak gerçekleşti.

 

Detaylı bilgi için: https://www.gold.org/goldhub/research/gold-demand-trends/gold-demand-trends-full-year-2024

Kazanan yatırım bankaları...

2024 bankalar için oldukça zorlu geçen bir sene oldu. 

Sektörün kar artışı yüzde 6'da kaldı ki, malum %44 enflasyon ortamında bu oran reelde eksi demek... 

Sektörün kazananı ise karlılıkta katılım bankalarını da geçen yatırım bankaları oldu.

Bankaların bu karlılığa rağmen -çok büyük ölçüde- personeline ilişkin maaş ve yan haklarda ciddi bir kesintiye gitmemesi ise takdire şayan. 

Umalım, 2025 güzel bir sene olsun.

İllere göre bankalardaki altınlar...

Sunduğu verilerle ilgilisine harika detaylar veren ve strateji geliştirmede kritik bilgiler sunan özet bir tablo aşağıdaki tablo... Konu ile ilgili 1-2 notum:

* Bankalardaki altın hesaplarda kişi başı altın miktarı Türkiye genelinde 5,3 gram oldu 2024 sonunda. Toplam altın miktarına baktığımızda bankalardaki 486 ton altın elbette önemli bir büyüklük ama bizim gibi kalabalık ve altını seven bir ülke için gidilecek çok yolumuz var.

* Bankalarda en az altını olan illerimiz doğu ve güneydoğu. Bu elbette sürpriz değil, bölgedeki altın miktarının çok fazla olduğunu tahmin etmek güç değil ancak malum, bu bölgelerimizde altın, yatırım amacının yanı sıra kadınların takı maksatlı kullandığı çok önemli bir varlık: mutlaka evde-işte her an kullanıma hazır halde olmalı... Batıya geldikçe bankalardaki altın miktarı da artıyor. 

* Altın mudilerinin yaş ortalamasına dair bir verimiz maalesef yok. Olsa idi şayet, 25'ten başlayarak 50'ye uzanan bir skalada yaş dağılımı göreceğimizi tahmin ediyorum. Bu, şu demek: banka hesabında altın, yeni neslin ilgi gösterdiği (belli bir yaşın üzerindekilerin ilgi göstermediği) bir ürün. Alttan gelen ve teknolojiye yatkın kuşak para kazanıp birikime başladıkça altın hesaplara-altın bankacılığına ilgi daha da artacaktır.

* Yıkıcı deprem yaşayan, enkaz altından kilolarca altın çıkarılan-enkazda kilolarca altınları 'kaybolan' illerimizde bankalardaki altın hesaplarda ciddi bir artış olmasını beklerdim ama Maraş ve Hatay kişi başı 2-3 gram altında sabit kaldılar, insanlar fiziki altınlarını/yeni altın taleplerini ciddi ölçüde bankalara yönlendirmediler.

-Tabloda tolere edilebilir olduğunu düşündüğüm bir zaman uyumsuzluğu mevcut: altın miktarı 2024 sonu verisi iken nüfus verisi ise 2023 sonuna ait.

Nüfus: TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt İstatistikleri

Altın: BDDK FinTürk 

Altını 2025’te neler bekliyor?

LBMA’in yıllık tahmin anketine göre analistler altının 2025’i ortalama 2.736 dolar/ons bir fiyatla bitireceğini öngörüyorlar. 

Altının 2024 ortalama fiyatını yüzde 10 sapma ile en yakın tahmin eden -ve MKS PAMP’tan 1 ons altın kazanan- analist, altının ortalama ons fiyatını 2.170 dolar olarak tahmin etmişti ki, gerçekleşen fiyat 2.386 dolar/ons olmuştu.

2025’te altın fiyatlarını en çok etkileyecek başlıkların neler olduğunun sorulduğu soruya ise analistler %28 ile en başta “FED’in faiz kararları” dediler. FED faizleri artarsa altın fiyatları düşecek, faizler düşerse altın fiyatları güçlenecek. 

Analistlerin %21’i ise 2025’te en çok merkez bankalarının alımlarının altın fiyatlarını etkileyeceğini bildirdi.

Merkez bankalarının alımları 2024’teki gibi güçlü seyrederse bu durum altın fiyatlarının yukarı gitmesine sebep olacaktır. Merkez bankalarının alımları 2025’te güçlü olur mu sorusunun cevabı ise evet, Trump’ın ABD başkanı olduğu bir ortamda özellikle gelişmekte olan ülkelerin dolardan altına göçleri devam edecektir.

Son olarak analistlerin %15’i jeopolitik risklerin 2025’te altın fiyatlarını en çok etkileyecek başlık olduğu cevabını verdi. Ukrayna ve Ortadoğu’daki devam etmekte olan olumsuz gelişmelere Trump Grönland ve Panama başta olmak üzere yeni cepheler açabilir.

Detay için: https://www.lbma.org.uk/forecast-survey-2025/at-a-glance