Altın rezervleri

Altın, Euro'yu geride bırakarak Amerikan Doları'ndan sonra dünyanın en fazla tercih edilen rezerv varlığı oldu. Dünya Altın Konseyi'nin anketine göre önümüzdeki 5 yıl boyunca da altın alımları iştahlı bir şekilde devam edecek. Ayrıca, artık ülkeler altınlarını ABD ve İngiltere yerine kendi ülkelerinde saklamaya daha çok meyilliler. Hindistan geçen yıl 100 ton altınını İngiltere'den kendi ülkesine çekti. Türkiye'nin 2016'da ABD ve İngiltere'deki altın miktarı 308 ton iken (rezervin %82'si) 2024'te bu miktar 174 tona (rezervin %23'ü) geriledi. ABD Başkanı'nın Şubat ayında "Fort Knox'taki ABD'nin rezerv altınları kaybolmuş olabilir" açıklamasını yaptığı bir ortamda, ülkelerin bu tercihi pek de yadırganmasa gerek...

(Bilgilerin bir kısmı Financial Times US Edition'ın 18.06.2025 tarihli sayısının  10. sayfasındaki Leslie Hook'un "Central banks expect to bolster gold reserves and reduce dollar holdings" yazısından özettir).

Darphane Mayıs'ta 3,8 ton altın üretti

Mayıs ayında Darphane'ye verilen altın üretim siparişleri 2025'in en düşüğünde kaldı: 3,8 ton. Düşüşün temel sebebi fiziki altına talebin çok yüksek olmaması elbette; Darphane piyasadaki talebe göre üretim yapan bir kuruluş. 

Daha geniş bir açıyla bakılırsa, Darphane üretimi altınlardaki işçilik ücreti (yeni basımlar) gram altınlara göre 3-4 kat daha fazla. Bu hesabı yapabilen yatırımcı sayısı arttıkça yatırımlık fiziki altına talep de Darphane altınlarından gram altınlarına doğru geçiş yapıyor.

Türkiye'ye altın hangi ülkelerden geliyor

Türkiye'ye gelen altının çok büyük bir kısmı İsviçre, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bolivya'dan geliyor (%93). Bir süredir cari açıkla mücadele amaçlı sıkı kotalarla ithalatı baskılanan altında menşei ülke tespit oldukça zor. Altın rafinasyonunun kalbi İsviçre ithalatın yarısını karşılıyor. Dünyanın her yerinden Ortadoğu'nun altın ticaret merkezi olan Dubai'de havuz olan altınlardan yapılan ithalat ise toplam altın ithalatının 3'te 1'ini karşılıyor. Bolivya, Peru, Meksika da diğer gözde ithalat ülkeleri.

Detaylar TCMB- EVDS'den incelenebilir: parasal olmayan altın ithalatı / coğrafi dağılım

"Yabancı"ların altın hesapları.

Bankalardaki 513 ton altının 16 tonu (%3,1) yurt dışı yerleşiklere ait. Bunların ne kadarı yurt dışında yaşayan bu toprakların insanı, ne kadarı "diğerleri" bilmiyoruz. Şahit olduğumuz durum şu, özellikle gelişmiş ülkelerde yaşayanların finansal kurumlarımıza mesafeli duruşlarına rağmen bankacılıktaki güzel ürünler yurt dışından da müşteri çekiyor.

Altın fonların 5 aylık getirisi

Fiziki altının Mayıs ayındaki getirisi yüzde 1,7 olurken yılın ilk 5 ayındaki toplam getirisi ise yüzde 37,3 oldu. "Altın ihtiva eden fonlar"ın brüt getirileri (vergiler ve yönetim gider kesintileri hariç) aşağıdaki gibi gerçekleşti. Fiziki altın getirisini aşanlar kırmızı renkte. 

Hem aylık bazda hem 5 aylık toplamda fiziki altın getirisini aşabilen sadece 2 fon oldu: HSBC ve ROTA. 

Katılım bankalarındaki altınlar...

Türk Bankacılık Sektörü'nde aktif payı yüzde 8,4 olan katılım bankalarının altın hesaplardaki payı ise bunun yaklaşık 2 katı büyüklüğünde: yüzde 17 (2025/04) .

Bu durumla ilgili yorumlar yapılırken genellikle altının katılım bankacılığına uygun bir ürün olduğu vb. gibi bazı haklı sebepler öne çıkarılır ama verinin detayına bakıldığında ise durum şudur: Sadece Kuveyt Türk'ün denklemden çıkarılmasıyla aslında katılım bankalarının altın hesaplardaki payları, sektördeki aktif paylarına denk gelmektedir. 

Velhasıl, katılım bankalarındaki altınların çoğu aslında tek katılım bankasında yoğunlaştığı için, "katılım bankalarının altın hesaplardaki yüksek payı"nı genelleştirerek yorumlamak doğru sonuçlar vermeyebilir.

Altın hesaplar tona ulaştı

Bankalardaki altınlar bir önceki aya göre 10 ton artarak 513 tona yaklaştı. Nisan ayının bu verisi bilhassa önemli idi çünkü Mart ayının ortasında bankalardaki altın hesaplara getirilen binde 2'lik verginin yansımasını bu aydan itibaren ölçmeye başlayabileceğiz. İlk veri, getirilen verginin büyük bir bozulmaya yol açmadığı şeklinde yorumlanabilir (Altın hesaplara vergi artışı yolunda gidilebilecek bir alan mevcut!).